Qazaxıstan Respublikası
Paytaxtı: Astana şəhəri
Sahəsi: Təxminən 2.7 milyon km² (dünyada ərazi baxımından 9-cu yerdədir)
Əhali sayı: Təxminən 19 milyon
Etnik tərkibi: Qazaxlar (təxminən 70%), ruslar, özbəklər, ukraynalılar, tatarlar və digər etnik qruplar
Rəsmi dili: Qazax dili (dövlət dili), rus dili (rəsmi ünsiyyət dili)
Valyutası: Tenge (KZT)
1. Ərazisi (coğrafi mövqeyi)
Qazaxıstan Orta Asiyada yerləşir, qərbdə Xəzər dənizi, şimalda Rusiya, cənubda Özbəkistan, Qırğızıstan və Türkmənistan, şərqdə isə Çin ilə həmsərhəddir.
2. Dövlət quruluşu
Prezident respublikasıdır. Hazırda (2025-ci il) prezident Kasım-Jomart Tokayevdir.
3. İqtisadiyyatı
Ölkə Mərkəzi Asiyanın ən güclü iqtisadiyyatına malikdir və iqtisadiyyatı əsasən neft, qaz, kömür və metallurgiya sənayesi üzərində qurulub. Neft və qaz ixracı büdcə gəlirlərinin əsas hissəsini təşkil edir. Kənd təsərrüfatında taxıl, pambıq və heyvandarlıq mühüm yer tutur. Son illərdə hökumət rəqəmsal iqtisadiyyat, nəqliyyat və logistika sahələrini inkişaf etdirməyə çalışır. Qazaxıstan Avrasiya İqtisadi Birliyinin üzvüdür və Çinin “Bir Kəmər, Bir Yol” layihəsində mühüm tranzit ölkə rolunu oynayır.
4. İqlimi və təbiəti
İqlimi kəskin kontinentaldır. Yaylar isti və quraq, qışlar isə soyuq və qarlı keçir. Ölkədə çöllər, yarımsəhra və dağlıq ərazilər geniş yer tutur. İrtış, Sırdərya çayları və Balxaş, Aral gölləri mühüm su hövzələridir. Təbiət parkları və milli qoruqları ilə məşhurdur.
5. Görməli yerləri
Bayterek qülləsi, Xan Şatır ticarət mərkəzi, Medeo buz meydançası, Çarin kanyonu, Böyük Almatı gölü və Türküstan şəhəri tarixi və turistlər üçün maraqlı məkanlar arasındadır.
6. Təhsil sistemi
Təhsil sistemi məktəbəqədər, ümumi orta, texniki-peşə və ali təhsildən ibarətdir. Məcburi təhsil 11 illikdir. Ölkədə dövlət və özəl universitetlər fəaliyyət göstərir, ən nüfuzlu ali təhsil müəssisələri arasında Nazarbayev Universiteti və Al-Fərabi adına Qazax Milli Universiteti var. Təhsil sistemi Bolonya prosesinə qoşulub, bu da diplomların beynəlxalq səviyyədə tanınmasını təmin edir.
Ölkənin əsas universitetləri: Nazarbayev Universiteti, Al-Fərabi adına Qazax Milli Universiteti, L.N.Qumilyov adına Avrasiya Milli Universiteti, S.D.Asfəndiyarov adına Qazax Milli Tibb Universiteti, Satbayev Universiteti, Qazax-Britaniya Texniki Universiteti, Qazax Milli Aqrar Tədqiqat Universiteti, Qazaxıstan-Amerika Universiteti.
7. Mədəniyyəti
Mədəniyyəti türk və köçəri ənənələrinə əsaslanır. Dombra musiqisi, xalq rəqsləri və epik dastanlar milli irsin vacib hissəsidir. Qazaxların ənənəvi geyimləri, atçılıq mədəniyyəti və qonaqpərvərliyi də önəmlidir. Nauruz bayramı geniş şəkildə qeyd olunur. Ölkədə müasir incəsənət və teatr da inkişaf edir.