Çex Respublikası

Mərkəzi Avropada yerləşir. Şimalda Polşa, şərqdə Slovakiya, cənubda Avstriya və qərbdə Almaniya ilə həmsərhəddir.

Parlament Respublikasıdır. Hazırda (2025-ci il) prezident Petr Pavel, baş nazir isə Petr Fialadır. Prezident dövlət başçısıdır, əsasən simvolik rol oynayır. Baş nazir isə hökumətə rəhbərlik edir və icraedici hakimiyyətin başçısıdır.

Ölkə inkişaf etmiş iqtisadiyyata malikdir. Əsas sahələri avtomobil istehsalı, maşınqayırma, turizm və kənd təsərrüfatıdır. Avtomobil istehsalı (Skoda kimi markalar), maşınqayırma, elektronika və kimya sənayesi mühüm yer tutur. Taxıl, kartof, şəkər çuğunduru və üzümçülük məhsulları kənd təsərrüfatının əsasını təşkil edir. Avropa İttifaqının üzvüdür və ixracatda əsas tərəfdaşları Almaniya, Slovakiya və Polşadır.

Ölkə mülayim kontinental iqlimə malikdir. Qış aylarında hava soyuq, yayda isə mülayim və isti keçir. Ölkədə dağlıq ərazilər, meşəliklər və çoxsaylı çaylar (Vltava, Elba) üstünlük təşkil edir. Çexiyanın təbii mənzərələri milli parklar və qoruqlarla zəngindir, xüsusilə Krkonoşe və Şumava dağları məşhurdur.

Praqa qəsri, Karl körpüsü, Çeski Krumlov tarixi mərkəzi, Kutna Hora’dakı Müqəddəs Barbara Kilsəsi, Karlovy Vary termal kurortu əsas diqqəti cəlb edən yerlərdəndir.

Ölkədə təhsil sistemi 9 illik məcburi ibtidai təhsildən başlayır. Orta təhsil gimnaziya və peşə məktəblərindən ibarətdir. Ali təhsil isə Avropada məşhurdur. Ən qədim universitetlərdən biri olan Praqa Karl Universiteti (1348-ci ildə təsis edilmiş) burada yerləşir. Dövlət universitetlərində çex dilində təhsil ödənişsizdir. Əcnəbilər üçün ingilis və digər xarici dillərdə ödənişli proqramlar təklif olunur.

Ölkənin əsas universitetləri: Karlova Universiteti, Praqa Çex Texniki Universiteti, Masaryk Universiteti, Praqa İqtisadiyyat və Biznes Universiteti, Brno Texnologiya Universiteti, Ostrava Universiteti.

Mədəniyyəti zəngin tarixi və müxtəlifliyi ilə tanınır. Ölkə klassik musiqidə Antonin Dvorjak və Bedrji Smetana kimi dünya şöhrətli bəstəkarları ilə məşhurdur. Çexiya həm də Kafka kimi yazıçılarla ədəbiyyatda öz yerini möhkəmləndirib. Teatr, memarlıq və incəsənət ölkənin mədəniyyətində əhəmiyyətli yer tutur. UNESCO-nun Dünya Mədəniyyət İrsinə daxil edilmiş Praqa tarixi mərkəzi və Çeski Krumlov tarixi məkanları burada yerləşir. Çexiya pivə mədəniyyətinə görə də dünyada məşhurdur.