Reklam
Reklam

1. Ərazisi (coğrafi mövqeyi)

Mərkəzi Afrikada yerləşir. Şimalında Liviya, şərqində Sudan, qərbində KamerunNigeriya, cənubunda CAR (Mərkəzi Afrika Respublikası) ilə həmsərhəddir.

2. Dövlət quruluşu

Prezident respublikasıdır. Hazırda (2025-ci il) Məhəmməd İdris Dəbi İtno hərbi keçid hökumətinin rəhbəri olaraq ölkəni idarə edir. O, 2021-ci ildə atası Prezident İdris Dəbinin ölümündən sonra hakimiyyətə gəlmişdir.

3. İqtisadiyyatı

İqtisadiyyatı əsasən neft ixracı və kənd təsərrüfatına əsaslanır. Ölkə zəngin təbii ehtiyatlara, xüsusən neft yataqlarına malikdir və neft ixracatı onun əsas gəlir mənbəyidir. Eyni zamanda, pambıq, darı, qarğıdalı yetişdirilməsi kənd təsərrüfatında mühüm rol oynayır. Lakin buna baxmayaraq Çad əhalisinin əksəriyyəti yoxsulluq şəraitində yaşayır.

4. İqlimi və təbiəti

İqlimi şimaldan cənuba doğru müxtəliflik göstərir. Ölkənin şimalı quru və isti səhra iqlimi, cənub hissəsi isə tropik iqlimə malikdir. Cənubda daha çox yağıntı müşahidə olunur. Təbiəti əsasən səhralar, savannalar və göl ekosistemlərindən ibarətdir. Şimalda Sahara səhrası, Mərkəzi hissədə isə Sahel zonası yerləşir. Çad gölü Afrika qitəsinin ən böyük göllərindən biri olsa da, son illərdə xeyli kiçilib.

5. Görməli yerləri

Çad gölü, Ennedi Yaylaları və Zakouma Milli Parkı təbii gözəllikləri ilə tanınır.

6. Təhsil sistemi

Təhsil sistemi ibtidai, orta və ali təhsil pillələrindən ibarətdir. İbtidai təhsil altı illikdir və rəsmi olaraq pulsuz elan edilsə də, məktəblərin çatışmazlığı, resurs qıtlığı və valideynlərin iqtisadi çətinlikləri səbəbindən iştirak nisbəti aşağıdır. Orta təhsil isə iki mərhələdən ibarətdir: 4 illik ümumi orta və 3 illik tam orta təhsil. Ölkədə ali təhsilin inkişafı məhduddur, əsas ali təhsil müəssisəsi Njamena Universitetidir. Fransız dili əsas tədris dilidir.

7. Mədəniyyəti

Mədəniyyəti çoxçeşidlidir və ölkədə yaşayan fərqli etnik qrupların adət-ənənələrini əks etdirir. Ənənəvi musiqi və rəqslər, xüsusən də Sara xalqının mədəniyyətində önəmli yer tutur. Çadda ərəb və fransız təsirləri də güclüdür, xüsusilə dil və mətbəx sahələrində. Ənənəvi geyimlər, toxuculuq və əl işləri, o cümlədən səbətlər və bəzək əşyaları geniş yayılmışdır. Çad xalqı festivalları və mərasimləri ilə öz tarix və dəyərlərini yaşadır. Musiqidə davul və digər ənənəvi alətlər ön plandadır.