(formal) to put things together in order to compare or contrast them: Magnificent mature trees and wilder areas are juxtaposed with more formal sections to make a diverse garden full of historical and horticultural interest.
az: yan-yana qoymaq, yanaşı düzmək
ru: помещать рядом
(formal) the process of putting things together in order to compare or contrast them: the juxtaposition of the orderly house and the destroyed, chaotic neighborhood around it.
az: müqayisə, üzləşdirmə, qarşı-qarşıya qoyma
ru: непосредственное соседство
English-Azerbaijani dictionaryfr. genre – növ, tərz
Yaradıcı sənət sahələrində gerçəkliyi ifadə etməyin tarixən formalaşmış və təkrarlanan, özəl əlamətlərə malik növlərə bölgü sistemi.
J.-ı formalaşdıran əlamətlər janryaradıcı amillər adlanır. Ədəbiyyatda bu əlamətlərə süjet, kompozisiya, üslub, istifadə olunan nitq forması, əsərin ölçüsü və s. aid edilir. Müasir jurnalistika nəzəriyyəsində isə janryaradıcı amillər üç qrupa bölünür:
a. Məqsəd (əsas hədəf).
b. Təsvirin obyekti.
c. Təsvir metodu.
Sovet nəzəriyyəçiləri jurnalistika J.-larını da bu amillər əsasında üç yerə ayırırdılar: informativ, analitik və bədii-publisistik. Həmin bölgü sistemi bir sıra postsovet ölkələrində saxlanılır. Lakin Qərb elmi fikri jurnalistika üçün “bədii-publisistik” anlayışını qəbul etmir, bölgünü jurnalistikanın fəlsəfəsinə uyğun olaraq bu şəkildə aparır: xəbər (informativ), analiz (analitik) və rəy (fikir) bildirən J.-lar.
See also:
fr. jargoun – təqlidi söz, «qar-qur»
Peşə, yaş, sosial vəziyyət və s. əlamətlərinin oxşarlığı ilə seçilən ictimai qrupun, zümrənin üzvlərinin ünsiyyətdə istifadə etdikləri, başqaları üçün anlaşılmaz söz və ifadələr.
J.-lar ədəbi dilin normalarına uyğun gəlmir, ümumişlək ifadələr sırasına daxil olmur. Medianın dilində J.-ların işlədilməsi yalnız xüsusi hallarda, məsələn, müsahibə verən şəxsin nitq xüsusiyyətlərini olduğu kimi saxlamaq zərurəti yarandıqda məqbul sayılır.
See also:
Jurnalistika terminləri lüğətifr. journal – gündəlik, qəzet < lat. diurnalis, diurnale – gündəlik xəbər
Əsasən, təhlil xarakterli materialların, publisistik yazıların, nisbətən irihəcmli məqalələrin dərc olunduğu dövri nəşr.
J.-lar arasında ixtisaslaşmış nəşrlər üstünlük təşkil edir, adətən, onlar qəzetlərdən illüstrasiyalarının bolluğu, formatlarının kiçikliyi ilə fərqlənir. J.-ların dövriliyi də nisbətən aşağı olur. Ümumiyyətlə isə
J.-ları dövriliyinə (həftəlik, aylıq, rüblük), məzmununa (ictimai-siyasi, ədəbi-bədii, elmi-kütləvi, peşə-ixtisas və s.), oxucu kateqoriyasına (uşaqlar, gənclər, qadınlar və s.), digər əlamətlərinə görə qruplaşdırırlar. Tarixdə ilk J. 1665-ci ildə Fransada işıq üzü görmüş Journal des Savants elmi nəşri hesab olunur.
fr. journal – gündəlik, qəzet < lat. diurnalis, diurnale – gündəlik xəbər
Peşəkar səviyyədə mütəmadi olaraq informasiya toplayan və istənilən kütləvi kommunikasiya vasitəsilə onu ictimaiyyətə çatdıran fiziki, yaxud hüquqi şəxs.
«J.» anlayışının fərqli izahları var, internetin inkişafı ilə əlaqədar bu məsələ ətrafında mübahisələr 1990-cı illərdə xüsusilə genişlənib. Mübahisələrə son qoymaq üçün 2000-ci ildə Avropa Şurasının Nazirlər Komitəsi «J. kimdir?» sualına beynəlxalq izah verib. Azərbaycan qanunvericiliyinə görə isə ölkədə J. statusu KİV-in məlumat toplamaq, hazırlamaq, redaktə və istehsal etməklə məşğul olan ştatlı müxbirlərinə, habelə bu sahədə redaksiya tapşırıqlarını davamlı yerinə yetirən ştatdankənar əməkdaşlarına şamil edilir.
See also: