Lüğət seçin
Jurnalistika terminləri lüğəti
kabel televiziyası
Televiziya və radio proqramlarının müəyyən ərazidə kabel vasitəsilə və ya efir-kabel üsulu ilə yayımlanması modeli.
K.T. Avropa və ABŞ-da 1980-ci illərdən genişlənməyə başlayıb. Cənubi Qafqazda ilk K.T. 1997-ci ildə Azərbaycanda fəaliyyətə başlayıb. Onun efir televiziyasından fərqi yayım siqnalının daha yüksək keyfiyyətini təmin etməsində, abunəçinin fərdi tələbatından asılı olaraq ona çoxlu sayda kanallara baxmaq imkanı yaratmasındadır.
Jurnalistika terminləri lüğətikadr
fr. cadre – sağanaq, çərçivə
1. Fotoqrafiyada: çəkiliş obyektinin lent, kağız, digər maddi daşıyıcı üzərində həkk olunmuş təsviri.
K.-ın sərhədi çəkiliş vaxtı müəyyənləşdirilir, lakin onun çapa hazırlanması və çapı zamanı dəyişdirilə bilir.
2. Televiziyada: çəkiliş obyektinin statik vəziyyətinin, yaxud onun hərəkətinin hər anının lent, rəqəmsal informasiya daşıyıcısı üzərində əksi.
Videosıranın hər fraqmenti ayrıca kadr təşkil edir.
3. Televiziya ekranında: birdəfəlik tam görüntü. □ Əslində, izləyicinin ekranda vahid K. kimi qavradığı fraqment özü ayrı-ayrı kadrların təkrarından ibarət olur.
4. Montajda: lentin, yaxud videoyazının bir montaj parçasından digər montaj parçasına qədər olan hissəsi.
Montaj K.-ı faktik olaraq kameranın hər dəfə işə salındığı andan dayandırıldığı vaxta qədər çəkilən səhnədir, filmin, verilişin müəyyən məzmuna malik elementar hissəsidir. Montajçının vəzifəsi isə onları rejissor ssenarisi əsasında bir-birinə calamaqdır.
5. Ssenaridə: hər çəkiliş səhnəsinin ətraflı təsviri.
Həmçinin bax:
Jurnalistika terminləri lüğətikadrarxası mətn
Filmin və ya süjetin nümayişi zamanı diktorun, aparıcının, yaxud müəllifin kadrda görünməmək şərti ilə tamaşaçılara çatdırdıqları səsli informasiya.
K.M.-dən məlumatı görüntü vasitəsilə təqdim etmək mümkün olmadıqda, vizual informasiyanın tamamlanmasına, şərhinə ehtiyac yarandıqda, xüsusən hadisə yerlərindən reportajlar zamanı geniş istifadə olunur.
Həmçinin bax:
Jurnalistika terminləri lüğətikadr tezliyi
Filmin, verilişin çəkilişi, yaxud nümayişi vaxtı vahid zaman kəsiyində dəyişən kadrların sayı.
Bu anlayışdan hərəkət edən obyektin çəkilişini ilk dəfə həyata keçirən ingilis fotoqrafı Edvard Maybric 1870-ci illərdə istifadə edib. Ümumi qəbul olunmuş K.T. vahidi bir saniyə ərzində dəyişən kadrların sayıdır. 1926-cı ildə K.T. Amerika kino kompaniyaları tərəfindən standartlaşdırılıb – saniyədə 24 kadr. Standart seçilərkən çəkiliş vaxtı böyük lent sərfiyyatına yol vermədən ekranda hərəkətin, səsin təbiiliyini təmin etmək vəzifəsi əsas götürülüb. Avropa standartı ABŞ standartından minimal dərəcədə fərqlənir – saniyədə 25 kadr. Televiziyada isə müxtəlif sistemlərdən (saniyədə 25–30 kadr) istifadə olunur. Buna görə də kino əsərlərini televiziyada nümayiş üçün hazırlayarkən onların K.T.-ni mürəkkəb texnologiya üzrə «redaktə» edirlər. Eyni zamanda çəkiliş vaxtı K.T.-ni qəsdən artırmaq, yaxud azaltmaqla televiziyada xüsusi effektlərə nail olurlar.
Jurnalistika terminləri lüğətikağız
Yazmaq, qablaşdırmaq və s. məqsədlər üçün istifadə edilən, tərkibi mineral əlavələr qatılmış sellülozdan ibarət lifli material.
Jurnalistika – K.-ın ən geniş tətbiq olunduğu fəaliyyət sahələrindəndir. Ondan fotomaterialların çoxaldılmasında, surətçıxarmada, qəzet-jurnal çapında və s.-də istifadə edilir.
Həmçinin bax:
Jurnalistika terminləri lüğəti