Jurnalistika terminləri lüğəti

kibernetika

yun. kybernetike – idarəçilik bacarığı

Mürəkkəb sistemlərdə (elektron avadanlıqlarda, canlı orqanizmlərdə, cə­miy­yətlərdə) informasiyanın istehsal edil­məsi, toplanması, ötürülməsi, idarə olun­­masının qanunauyğunluqları haq­qın­da elm.

Termini ilk dəfə «dövlət ida­rə­çiliyi haqqında elm» mənasında 1834-cü ildə fransız fiziki Andre-Mari Amper iş­lə­dib. 1948-ci ildə isə amerikalı riya­ziyyatçı və filosof Norbert Viner onun müasir an­la­mı­na uyğun gələn yeni izahını verib. Lakin XXI əsrdə termin hər hansı nəzarət texno­lo­giyasına malik bütün sis­temlərə aid olunmaqla mənasını o də­rəcədə geniş­ləndirib ki, bir çox müəlliflər öz əsərlərində ondan istifadə etməməyə çalışırlar.

killer

ing. killer – qatil

kilobayt

yun. chilioi – min + ing. byte – tikə, hissə

kinayə

ər. – tənə etmək, toxunmaq

Kon­teks­tə görə əks mənada başa düşülən tərif; istehza, ironiya.

K.-nin ilkin mənası ilə kontekstdə təzahür edən alt mənası ara­sında ziddiyyət yaranır. Bu baxımdan K.-ni bədii ifadə vasitəsi (məcaz) adlandırmaq olar. Müəllif tənqid obyektini birbaşa ifşa etmək əvəzinə qəsdən tərifləməklə ona qarşı daha böyük antipatiya yaratmağa çalışır.

kino xəbərləri

Ekran əsərləri, film çə­kilişləri, aktyor və rejissorların yaradıcılıq fəaliyyəti, yaxud hə­yatına dair yeniliklər.

K.X., adətən, televiziyada geniş audito­riya marağına səbəb olan verilişlərdə, ­qə­zet və jurnallarda isə rub­rikalarda cəm­­ləşdirilir. Məhz bu sahədə ixtisaslaşan jurnalistlər, nəşrlər də möv­cuddur. İn­ter­netdə isə çoxsaylı K.X. saytları fəa­liyyət göstərir.

kinoxronika

kiosk

kirayə

Əsərin, fonoqramın, digər müəllif hüququ obyektlərinin orijinalının və nüs­xəsinin birbaşa, yaxud dolayı yolla gəlir ­gö­türmək məqsədilə müəyyən müddətə mü­vəqqəti istifadəyə verilməsi.

kişilər üçün nəşrlər

Məqsədli audito­ri­yasını əhalinin kişilərdən ibarət hissəsi ­təş­­kil edən ixtisaslaşmış qəzetlər, jurnallar və digər çap kütləvi informasiya vasi­tə­ləri.

Belə nəşrlərdə, ilk növbədə, kişilərin marağına səbəb ola biləcək materiallar, reklamlar yerləşdirilir.

kit

ing. kit – alət dəsti

kitabxana

Növündən asılı olmayaraq çap məhsullarının (kitabların, dövri mətbu nəşr­lərin və s.) toplandığı, xüsusi şəraitdə saxlandığı və istifadə edildiyi yer.

KİV

«Kütləvi informasiya vasitələri» terminini təşkil edən sözlərin baş hərf­lə­rin­dən yaranmış abreviatura

Məlumatı yazılı (qəzet, jurnal), şifahi (TV, radio), yaxud hər iki formada geniş auditori­ya­ya yayan kütləvi vasitələrin məcmusu.

KİV ayrıca termin kimi dilə daxil olmuş və istər yazılı, istərsə şifahi nitqdə geniş istifadə edilən abreviaturadır.

klaviatura

lat. clavis – açar

İdarəçilik funksiyasını həyata keçirmək, yaxud  infor­masiyanı qurğuya daxil etmək üçün mü­əy­yən sistem üzrə düzülmüş düymələr, dillərdən ibarət mexanizm.

klip

ing. clip – kəsmək

klaster

ing. claster – qrup, taqım, salxım

Yüksəksürətli rabitə xətləri ilə birləş­di­­­ril­miş, sistem təşkil edən kompüterlər ­qru­pu.

Qrupa daxil olan avadanlıqlar ara­­­sında «vəzifə bölgüsü» aparıla, yaxud onlara paralel funksiyalar həvalə oluna bilər. İstənilən halda K.-dən hər hansı əməliyyatın icrasında vahid resurs kimi istifadə olunur.