Etimologiya lüğəti

Cəbrayıl

İki mənası var:

1. “Cəbr edən”,“əzab verən”

2. “Allahın qulu”. Şəxs adı kimi 2-ci əsas götürülür. Qədim yəhudi dilində “mənim gücüm” (yəni Allah) demək olub. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

cədd

Ərəbcə əcdad sözü ilə qohumdur. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

Cəfər

Ərəbcə “behişt bulağı” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

cəftə

Farsca “əymək” mənasını verən cəftən məsdəri ilə qohumdur. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

cəhrə

Güman edirlər ki, fars dilindən alınma sözdür, bizdə cığırcıq işlədilib (cəh­rənin çıxartdığı səslə, cırıltı ilə bağlıdır). Türk mənşəlidir və təqlid yolu ilə düzəlib. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

cəllad

Ərəb dilindən alınma sözdür, bizdə qabaqlar onun yerinə yarğan (yaran, kəsən) sözlərindən istifadə olunub. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

cəmo

Ərəbcə cümlə, cəm sözləri ilə bağlıdır. Çoxluq anlamında işlədilir (Cümə məscidində namaz qılanlar çox olurlar). (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

cəngavər

Farsca hərfi mənası döyüş (cəng) və gətirən (avər) deməkdir. “İgid” anlamında işlədilir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

cəngcu

Farsca cəng “hərb” deməkdir, cu isə costən (axtarmaq) feilinin əsası­dır.“Dava axtaran” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

cənnət

Ərəbcədir, soğdaq dilində buna uçmaq deyiblər, biz də belə işlətmişik (“Dədə Qorqud”da da var). (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

cəsəd

Meyit kəlməsi ilə sinonimdir, ərəbcədir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

cıdır

Mənbələrdə rus dilinə “удалить” kimi tərcümə edilib. Cıdı kəlməsi də var və “tez” anlamını bildirib. Görünür, cıdır feil olmaq əlamətini itirib və isimləşib (müqayisə et: əydi - bıçaq növüdür). Dilimizdə “aradan çıxmaq”, “qaçmaq” mənalarındacırdı sözü də işlədilir. Görünür, cıdır və cır(dı) sözləri eyni kökdən əmələ gəlib. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

cığa

Farscadır və əsli “ciqqə”dir, “əlavə” deməkdir. Saçın ucundakı saçaqlara deyilir: Dal gərdəndə cığa telin tökmüsən. (M.Cümə). Cığalı(təcnis) da buradandır. Öz­bəklərdə belə yozumu var: təzə bəyin papağında metaldan dairəvi bəzək və ona bərkidilmiş lələk (durna teli və s.). (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

cığal

Əsli dağul(dağal) kimidir və farsca “yalançı” deməkdir. İndi bizdə məna bir qə­dər dəyişib. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

cığatay

“Cığaya tay (bənzər)” deməkdir. “Bəzəkli”, “yaraşıqlı” anlamını əks etdirir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)