Etimologiya lüğəti

aba

Dialektlərdə çox işlənir, “ana” anlamını əks etdirir. Həvva sözünün dəyişilmiş formasıdır. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

abad¹

1. Ərəbcə əbəd (əbədi) sözünün cəmidir, “həmişəlik” deməkdir.

2. Farsca isə “şən” mənasını verir, abadan sözü ilə qohumdur. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

abad²

Şəmsi təqvimlə 8-ci ayın adıdır (23 oktyabrdan 21 noyabra qədərki dövrü əhatə edir). Şəxs adı kimi buradan (ay adından) götürülüb. Digər aylar bunlardır: fərvərdin, ordibehişt, xordad, tir, mordad, şəhrivər, mehr, aban, dey, bəhmən, esfend. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

abay

Ərəbcə “əcdad”deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

abbas

Ərəbcə “qaşqabaqlı” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

abbası

I Şah Abbasın (1587-1620) adı ilə bağlı yaranmış sözdür. Gümüş sikkə olub, bizdə 20 qəpik dəyərində son vaxtlara qədər işlədilirdi, amma gümüş deyildi. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

Abbasəli

Məhəmmədəli qəlibi üzrə imam Əlinin və onun oğlu Həzrət Abbasın adlarının birləşməsindən əmələ gəlib. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

abdal

Ərəb sözüdür, çox mənası var, ən çox “dərviş”, “dilənçi”, “müqəddəs”, “qul” mənalarında işlədilir. Sözün “müqəddəs” mənası bədil (əvəzlənmə) kəlməsi ilə də bağlı ola bilər: Bu söz dialektlərdə “bilikli” (Kürdəmir), “yetim” (Xaçmaz) və s. mənalarda işlədilir. Bədəl sözü ilə kökdaşdır və Məhəmməd Peyğəmbər (s.a.v.) gözəl işlərini davam etdirməklə onu əvəz etməyə səy göstərənlərə, peyğəmbərin yaxın qohumlarının davamçılarına aiddir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)  

abdı

Ərəbcə “qul” deməkdir. Abdi kimi də işlədilir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)  

abduğ (ovduq)

Ab farsca “su” deməkdir, duğ isə “qatıq”. Qatıqla suyu qarışdırıb atla­yaraq alınan ayrana abduğ deyirlər. Farslarda duğab sözü də var, “məhlul” an­lamında işlədilir. Müasir Azərbaycan ədəbi dilində bu söz ovduq şəklində işlədilir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)  

Abduləhəd

Ərəbcə “tək olanın (Allahın) qulu” deməkdir (əhəd “tək” deməkdir). (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)  

Abduləzim

Ərəbcə “Allahın (əzimin, böyük olanın) qulu” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)  

Abdulhəmid

Ərəbcə “tərifə layiq olanın (Allahın) qulu” deməkdir. “Abdul” qula de­yir­­lər, həmd isə Əhməd, Məhəmməd kimi sözlərlə qohumdur, “tərifəlaiq” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)  

Abdulxaliq

Ərəbcə “xaliqin (xəlq edənin, yaradanın, Allahın) qulu” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)  

Abdulvahab

Ərəbcə “səxavət sahibinin (Allahın) qulu” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)  

abey

Qədim yəhudi dilində “meh” (sübh yeli) deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)