Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

xeyrigülü [xeyrigülü] isim

Qırmızı rəngli, topləçəkli gül; məxmərgülü. □ Xiyabanın hər iki tərəfini yeni açılmaqda olan xeyrigülü, qırmızı zanbaq və sair rəngarəng çiçəklər bürümüş idi. (M.S.Ordubadi).

xeyriyyə [xeyriyə] sifət ərəb

Xeyir iş, ehtiyacı olanlara kömək, yardım məqsədini güdən.

xeyriyyəçi [xeyriyəçi] isim

Xeyriyyə cəmiyyətinin işində iştirak edən, xeyriyyə cəmiyyətinin üzvü.

xəbər [xəbər] isim ərəb

1. Bir iş, hadisə və s. haqqında məlumat. □ Toy xəbəri. Şad xəbər.
2. Məlumat, bilik, vaqiflik. □ Bu işdən xəbərim yoxdur.
3. Dilçilik. Mübtəda ilə ifadə olunan əşyanın əlamətini göstərən cümlənin iki baş üzvündən biri. □ Xəbər cümlənin baş üzvüdür.
4. Yalnız cəm şəklində: xəbərlər –vaxtaşırı nəşr edilən bəzi məcmuələrin adı. □ Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Xəbərləri.

xəbərçi [xəbərçi] isim

1. Xəbər gətirən, müjdəçi. □ Xəbərçidən xəbər duymaq.
2. Xəbərçilik edən, xəbərçiliklə məşğul olan; çuğul, donosçu; adamsatan. □ Xəbərçi yalançı olar, yalançı xəbərçi. (Atalar sözü).

xəbərçilik [xəbərçilix'] isim

Birindən o birinə xəbər vermə, söz gəzdirmə, çuğulçuluq, şeytançılıq. □ Xəbərçilik heç kimə yaraşmır.

xəbərdar [xəbərdar] sifət ərəb/fars

1. Bir işdən xəbəri, məlumatı olan, agah olan, məlumatlı. □ Ol zalimi-bədxu, şuxi-sitəmkar; Zakirin halından deyil xəbərdar. (Q.Zakir)

2. Əmr şəklində: xəbərdar! – ehtiyatlı olmağa çağırış.

xəbərdaredici [xəbərdaredici] sifət

Olacaq və ya ola biləcək bir işi birinə başa salmaq, bildirmək, ayıltmaq üçün edilən (işarə və s.). □ Xəbardaredici baxışlar.

xəbərdarlıq [xəbərdarrıx] isim

1. Xəbərdar etmə, məlumat vermə, qabaqcadan demə, bildirmə. □ Xəbərdarlıq üçün gələn qadın Tanya idi. (A.Şaiq).
2. Qəbahət edənə bir daha qəbahəti təkrar etməmək üçün verilən göstəriş.

xəbər-ətər [xəbər-ətər] isim

Xəbər, soraq; iz. □ Ondan xəbər-ətər yoxdur.

xəbər-ətərsiz [xəbər-ətərsiz] zərf

Xəbərsiz, izsiz, soraqsız. □ Xəbər-ətərsiz gəlmək.

xəbərləşmə

xəbərləşmək [xəbərləşməx'] feil

Bir-birindən xəbər tutmaq, soraqlaşmaq.

xəbərsiz [xəbərsiz] zərf

1. Xəbər vermədən, demədən, soruşmadan, qabaqca bildirmədən; icazəsiz. □ Xəbərsiz kəndə getmək.
2. Məlumatsız, biliksiz. □ İşlərdən tamamilə xəbərsizdir.
3. Məcazi mənada: qayğısız, heç bir şeyin fikrini, dərdini çəkməyən. □ Ölümdən xəbərsiz yaşamaq.

xəbərsiz-ətərsiz [xəbərsiz-ətərsiz]