Словари
Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
uzlaşdırmaq [uzlaşdırmax] feil
1. Uyğunlaşdırmaq, uyğun bir hala salmaq, müvafiqləşdirmək, uyuşdurmaq, həmahəng etmək.
2. Bir şey, bir məsələ haqqında danışıb müəyyən fikrə gəlmək, bir şey haqqında razılığa gəlmək. □ Hərəkət planını uzlaşdırmaq. Məsələni yuxarı təşkilatla uzlaşdırmaq.
3. Dilçilik. Sözü, asılı olduğu sözlə cins, kəmiyyət, hallanma, ya şəxsə görə uyğunlaşdırmaq.
Azərbaycan dilinin izahlı lüğətiuzlaşmaq [uzlaşmax] feil
1. Uyğunlaşmaq, uyğun gəlmək, müvafiq olmaq, həmahəng olmaq, düz gəlmək. □ Yeni layihə əvvəlki ilə tamamilə uzlaşır. Onun sözü işi ilə uzlaşmır.
2. Sözləşmək, şərtləşmək, qərarlaşmaq, danışıb razılığını almaq. □ Əvvəlcə yoldaşlarla danışıb uzlaşmaq lazımdır.
3. Dilçilik. Cümlədə asılı olduğu sözün durduğu kəmiyyətdə, halda və ya şəxsdə durmaq. □ Cümlədə xəbər mübtəda ilə uzlaşmalıdır.
Azərbaycan dilinin izahlı lüğətiuzun [uzun] sifət
1. İki ucunun arası çox, çox olan, uzunluğu bir qədər (lüzumundan) artıq olan. □ Uzun ağac. Uzun ip. Uzun tir. Uzun saç. Uzun palto. Uzun köynək. Paltarın qolu uzundur, gödəltmək lazımdır.
2. Boyca hündür, ucaboylu. □ Uzun qamət. Uzun boy.
3. Uzunsürən, çoxsürən, uzun müddət davam edən, sürəkli, davamlı, arasıkəsilməyən. □ Uzun məruzə. Uzun tənəffüs. Uzun mübahisə.
4. Zərf kimi: daim, arasıkəsilmədən, həmişə. □ Uzun danışmaq.
5. Lüzumundan artıq, təfsilatlı. □ Uzun söhbət açmaq. Uzun təfərrüat.
6. Məcazi mənada: qurtarmayan, həlli çətin, tez başa gəlməyən; dolaşıq, yorucu. □ Uzun iş. Məsələ uzundur. Uzun həngamədir.
7. Uzunu şəklində – uzunluğu, uzununa ölçüsü, boyu. □ Xalçanın eni bir, uzunu iki metrdir.
8. Uzunu şəklində – ...boyunca, ...davamınca, ...uzunluğunda. □ Küçə uzunu bir-birinin ardınca maşınlar düzülüb. Zal uzunu xalçalar döşənib.
Həmçinin bax: