Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

utopik [utopik'] sifət yunan 

1. Fəlsəfə. Utopiya üzərində qurulmuş; qeyri-elmi, xəyali. □ Utopik sosializm.

2. Həyata keçə bilməyən, qeyri-real, xam xəyaldan başqa bir şey olmayan; xəyali. □ Onun gələcək cəmiyyət haqqındakı fikirləri xəyali və utopikdir. (M.Arif).

utopist [utopist] isim yunan 

Utopizmə qapılmış adam; xəyalpərəst.

uvertüra [uvertüra] isim fransız 

Operanın, baletin və s.-nin müqəddiməsi. □ “Koroğlu” operasının uvertürası.

uvologiya [uvalogiya] isim latın 

Üzümün salxım və giləsinin struktur komponentləri haqqında elm.

uyar [uyar]

uyarlı [uyarrı] sifət

Uyğun, müvafiq, münasib, düzgələn, uyan, uyğun gələn.

uyarlıq [uyarrıx] isim

Uyma, uyğun gəlmə, düz gəlmə; uyğunluq, münasiblik.

uyarsız [uyarsız] sifət

Uymayan, uyğun gəlməyən, düz gəlməyən, müvafiq olmayan, uyğunsuz.

uyarsızlıq [uyarsızdıx] isim

Uyğunsuzluq, uymama, düz gəlməmə, uyğun olmama.

uydurma [uydurma] isim

1. Həqiqətdə mövcud olmayıb birisi tərəfindən uydurulan əsilsiz şey; qondarma, yalan, əfsanə, saxta. □ Oxucu elə güman edər ki, bəlkə belə bir kənd olmayıb, uydurmadır və ya nədir. (S.Rəhimov).

uydurmaçı [uydurmaçı] isim

Olmamış, ya olmayan bir şeyi özündən uyduran, özündən quraşdıran adam; yalançı, qondarmaçı, iftiraçı, böhtançı. □ Uydurmaçının biridir. Mən belə uydurmaçıya rast gəlməmişəm.

uydurmaçılıq [uydurmaçılıx] isim

Olmamış, ya olmayan bir şeyi özündən uydurma, özündən düzəltmə, qondarma; qondarmaçılıq, yalançılıq, saxtaçılıq.

uydurmaq [uydurmax] feil

1. Olmamış, ya olmayan bir şeyi öz xəyalında yaratmaq, özündən düzəltmək, özündən quraşdırmaq; qondarmaq. □ ...hər halda bir bəhanə uydurmağı qərara aldı. (M.İbrahimov).

2. Məcazi mənada: yuxulatmaq, gözünü bağlamaq, iğfal etmək. □ ...o səni həyatdan gizlədir, uydurur, o səni öz istədiyi kimi yağışdan çıxarıb yağmura salacaqdır. (C.Cabbarlı).

3. Uyğunlaşdırmaq, uyuşdurmaq, uyğun hala gətirmək, uyğun etmək. □ Oxşadır səsini bir komandana; Ayaqlar özünü uydurur ona. (S.Vurğun).

uydurucu [uydurucu]

uydurulma