Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

hesabcıl [hesapcıl] sifət

Hər şeyin hesabına gedən, hesablamağı yaxşı bacaran, hesabını bilən. □ Hesabcıl adam.

hesabdar [hesapdar] isim ərəb/fars

1. Hesabdarlıq işçisi, mütəxəssisi. □ Qələndərov əvvəllər Xaçbulaqda qoyunçuluq fermasında hesabdar idi. (Mir Cəlal).
2. Arxaizm. Mühasib. □ ..hesabdara da söylədi ki, .. ayda qırx manat hesabı ilə maaş yazsın. (S.Hüseyn).

hesabdarlıq [hesapdarrıx] isim

1. Maliyyə. Hesablar üzrə əməliyyat uçotu aparılması; mühasibat (buxalteriya) uçotu.
2. Hesabdar vəzifəsi. □ Əşrəf gördü ki, hesabdarlıq Nazlının çox xoşuna gəlir. (S.Rəhman).

hesabi [hesa:bi] sifət

Düz, doğru, haqlı. □ Hesabi tələb.

hesabla [hesapnan] zərf

Ehtimal ki, güman ki, ola bilər ki. □ Hesabla bu gün gəlməlidir.

hesablama

hesablamaq [hesaplamax] feil

1. Hesablama işi aparmaq, sayıb yekunlaşdırmaq. □ Xərclədiyi pulu hesablamaq.
2. Hesablama zamanı müəyyən ölçü vahidindən və ya hər hansı bir cihazın göstərdiyi sistemdən istifadə etmək. □ Temperaturu Selsi ilə hesablamaq.
3. Texniki hesablama aparmaq. □ Otağın sahəsini hesablamaq.

hesablanma

hesablanmaq [hesaplammax] feil

“Hesablanmaq” feilinin məchul növü. □ Layihənin xərci hesablandı.

hesablaşma

hesablaşmaq [hesaplaşmax] feil

1. Çatası, çatmalı pulu tamamilə verərək və ya alaraq haqq-hesabı qurtarmaq. □ Bahadır ev yiyəsi ilə hesablaşıb, şeylərini gədəyə tapşırdı və özü də Sonagilə getdi. (N.Nərimanov).
2. Məcazi mənada: qisas almaq, əvəzini çıxmaq. □ ..Onları tapıb, özüm hesablaşaram. (Aşıq Ələsgər).
3. Məcazi mənada: saymaq, saya salmaq, sayğı göstərmək, nəzərə almaq. □ Adamla hesablaşmaq lazımdır.

hesablayıcı [hesaplıyıcı] isim

1. Bir şeyi hesablamaqla, saymaqla, sayını müəyyən etməklə məşğul olan şəxs; sayıcı. □ Hesablayıcıların təlimat müşavirəsi.
2. Elektrotexnika. Sərf olunan elektriki, suyu, qazı və s. hesablamaq üçün cihaz. □ Elektrik enerjisi hesablayıcısı.
3. Sifət kimi: sərf olunan elektriki, suyu, qazı və s. hesablayan. □ Boru ilə axan qazın miqdarını hesablayıcı cihaz ölçür.

hesabsız [hesapsız] sifət

Həddən artıq, çox, sayı-hesabı olmayan. □ Uşaq ətrafındakıları gördükdə onları bilmək istəyir, odur ki, hədsiz və hesabsız suallar verir. (Y.V.Çəmənzəminli).

heterogen [heteragen] sifət yunan

Eyni cinsdən olmayan, müxtəlif tərkibli hissələrdən ibarət olan. □ Heterogen reaktor.

hey¹ [hey] isim

Qüvvət, iqtidar, cismani enerji. □ Canında hey yoxdur.

hey² [hey] nida

Çağırış və ya müraciət bildirir – ey, ay. □ ..Hey Zeynəb, vallah, fəndini duymuşam.. (C.Məmmədquluzadə).

hey³ [hey] zərf

Durmadan, dayanmadan, həmişə, fasiləsiz olaraq; oturub-durub. □ Yağış hey yağır. Elə hey səndən danışır.