Словари
Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
üyütmək [üyütməx'] feil
1. Dəyirmanda buğda, arpa və s.-ni una çevirmək; çəkmək. □ Buğda (arpa) üyütmək.
2. Məcazi mənada: boş-boş danışmaq (bəzən üyüdüb-tökmək şəklində). □ Heç kimə macal verməyən Vahimə üyüdüb-tökürdü. (B.Bayramov).
Həmçinin bax:
üz [üz] isim
1. İnsan başının qabaq hissəsi; surət, sifət, çöhrə, sima. □ Üzünün ifadəsi. Qəşəng üz.
2. Heyvan başının qabaq hissəsi. □ Qoyunun üzü. İtin üzü.
3. Toxunma şeylərin üst (avand) tərəfi. □ Parçanın üzü. Xalçanın üzü.
4. Yorğan, balış, döşək və s.-nin üst tərəfini örtən parça və s. □ Yorğanın üzü qırmızıdır. Döşəyə üz çəkmək.
5. Bir şeyin, tikilinin, binanın və s.-nin qabaq tərəfi, ön tərəfi, irəli tərəfi, qabağı, önü. □ Maşının arxası çaya, üzü isə meşəyə tərəf idi. (İ.Əfəndiyev).
6. Riyaziyyat. Həndəsi fiqurun başqa səthlə bucaq təşkil edən düz səthi. □ Kubun altı üzü var.
7. Bir şeyin köçürülmüş, yazılmış surəti, nüsxəsi. □ Firdovsi şaha göndərdi bir gün “Şahnamə”nin üzünü. (M.Rahim).
8. Su və s. mayelərin səthi, üst tərəfi, üstü. □ Gölün üzü. Suyun üzündə ördəklər üzür.
9. Göyün biz gördüyümüz tərəfi. □ Göyün üzünü bulud örtmüşdür. Səmanın üzü açıqdır.
10. “Tərəf”, “səmt”, “yan” mənasında (o, bu, bəri, o biri və s. sözlərdən sonra işlədilir). □ Təpənin o üzü. Çayın bu üzü.
11. Məcazi mənada: abır, həya, utanma. □ Adamda üz gərək.
Həmçinin bax:
üzdə [üzdə] zərf
1. Zahirən, zahirdə. □ Əzizim, qəlbi nara; Tutuşdu qəlbi nara; Üzdə dost deyənlərin; Get, öyrən, qəlbin ara. (Bayatı).
2. Yer səthinə yaxın; dayaz. □ Neft təbəqələri əvvəllər çox üzdə idi. (S.Vəliyev).
3. Açıqda, meydanda, göz önündə. □ Yoldaş İslam Verdiyev, üzdə olmayan əsərlərlə də maraqlanmaq bizim vəzifəmizdir. (Mir Cəlal).
Azərbaycan dilinin izahlı lüğətiüzər [üzər]
Bax: üst.
Həmçinin bax: