Azərbaycan şəxs adlarının izahlı lüğəti

FƏRZƏND fars.

farzand sözündəndir.

Fərzənd dilimizdə övlad, oğul uşaq, uşaq anlamındadır.

FƏRZİ ərəb.

farz sözündəndir.

Azərbaycan dilində güman edilən və hesab edilənə aid olma anlamındadır. Bəzi lüğətlərdə Fərz... ilə başlayan adların başlanğıc forması da hesab edilir.

FƏRZULLA ərəb.

mürəkkəb adların tərkibində işlənən farz və Üllah sözlərinin birləşməsindən əmələ gələn şəxs adıdır.

FƏTƏLİ ərəb.

FƏTHİ ərəb.

fath sözündən olub, müasir Azərbaycan dilində bir şəhər və ya ölkəni silah gücü və ordu ilə zəbt etmə, alma, bəzən zəbrt etmə, işğal mənalarını da ifadə edir.

Fəthi şəxs adı fəthlə, zəfərlə, qələbə ilə əlaqədar şəxs adlarındandır.

FƏTİ ərəb.

Fat... ilə başlayan kişi adlarının oxşama və əzizləmə məzmunlu qısaltma biçimidir.

Sonradan müstəqil kişi adı kimi rəsmiləşmişdir. Addan soyad da formalaşmışdır.

FƏTİŞ

FƏTTAH ərəb.

fattah sözündən olub, dilimizdə açan, açıcı, yol açan, qapı açan, qarışıq işlərdən baş çıxaran, həmçinin zəfər çalan, fəth etmiş, qələbə qazanmış, üstünlük əldə etmiş mənalarını ifadə edir.

Məlum olduğu kimi, əl-Fəttah Allahın məlum 99 adından biri olub, qullarını hər çətinlikdən qurtaran, düyünü açan, çətinliyi açan, asanlaşdıran anlamlarını ifadə edir. Tanrının adından olan Fəttah kişi adı artıq məişətimizdə unudulmaqda olan kişi adlarındandır.

FƏTULLA ərəb.

FƏYYAZ ərəb.

fayyaz sözündəndir.

Məlum olduğu kimi, İslam dinində əl-Fəyyaz Allahın məlum 99 adından olub, əliaçıq, səxavətli, yetirimli, bərəkəti əskik eləməyən anlamlarını ifadə edir. Fəyyaz kişi adı da Tanrının adındandır, əliaçıq anlamındadır.

FƏYZAN ərəb.

fayzan (əslində feyazan) sözündən olub, dilimizdə suyun daşması, coşma, daşma, daşqın, həmçinin bolluq, bərəkət mənalarındadır.

Fəyzan kişi adı sözün bolluq, bərəkət mənaları ilə əlaqədardır.

FƏZA ərəb.

faza sözündəndir.

Azərbaycan antroponimikasında müştərək şəxs adlarından olan Fəza dilimizdə əsasən ucubucağı görünməyən boşluq, dünyanın, ulduzların içində olan boşluq, geniş meydan, göy, asiman, həmçinin. yüksəklik, ənginlik mənalarını ifadə edir. Fəza şəxs adı göy, asiman, ənginlik anlamlarını ifadə edir.

FƏZAİL ərəb.

fazail sözündəndir.

FƏZLİ ərəb.

fazli sözündəndir. Fəzli dilimizdə gözəl məziyyətlərə malik, ləyaqətli, hünərli, gözəl əxlaqa sahib olan, istedadlı, səxavətli, comərd anlamlarını ifadə edir.

Bu gün Azərbaycanda populyarlığını itirən adlardan olsa da, Türkiyədə (Fazlı biçimində), türk xalqlarının əksəriyyətində, ərəb dünyasında geniş yayılmış kişi adlarındandır. Azərbaycanda qədim adlar sırasındadır. M.Füzulinin oğlunun da adı Fəzli olmuşdur.

FƏZLULLAH ərəb.

fazl və mürəkkəb adların tərkibində işlənən Tanrı ilə əlaqədar Üllah sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmiş (faz- lü-l-lahi) şəxs adıdır. Fəzlullah antroponimi Allahın fəzli, Tanrının lütfü anlamını ifadə edir.

Adın təhrif olunmuş forması Fəzlulla da sonradan müstəqil şəxs adı kimi rəsmiləşmişdir. Bu gün ad yalnız Fəzlulla şəklindədir. Adın məşhur daşıyıcılarından görkəmli şair, filosof, Yaxın Şərqin fikir tarixində “Cavidan- namə”, “Məhəbbətnamə”, “Ərşnamə”, “Növmnamə” kimi Hürufilik təriqətinin ideoloji əsaslarına həsr edilmiş bir çox əsərləri ilə Şeyx Fəzlullah bin Əbi Məhəmməd Təbrizi Nəimi (1339-1401) Hürufilik təriqətinin əsasını qoymuş sufi alim olmuşdur.