Azərbaycan dastanlarının leksikası

qumroy

Girdə zəng, zınqırov.

Qızıldan qumroyu, ətlas düyməsi,

Qayım-qədim olsun bağı tərlanın.

                                                  (“Əmrah”)

qumro

qumrov

quzu

Dastanlarda ceyran balası mənasında da işlənir.

Bu səfər ayının iyirmi beşində,

Bu dağda bir ceyran ağlar, inildər!

İki körpə quzu vardı döşündə,

Bu dağda bir ceyran ağlar, inildər!

                                       (“Əsli və Kərəm”)

qülqülə fars

Gurultu, çaxnaşma, səs-küy, mərəkə.

Axşam olcağın məşriqdə batdı şəms, doğdu qəmər,

Yer üzünə qülqülə düşdü ki, oldu ta səhər,

Bir hüsnü camal gördüm mən, ağlım itdi sərasər,

Pərim gəlib o niqabə, yanında canan gözəl.

                                                                 (“Qurbani”)

                                       *

Məktəb uşaqları və camaat qül-qülə eləyib dedilər:

– Ey padşah, ədalətinə güc eləmə! Bu nahaq qanı bizim üstümüzə tökmə! (“Tahir və Zöhrə”)

qülğülə

qütəvvər ərəb

Dalğıc.

qütəvvər olmaq

Dastanda geymək mənasında işlənir.

Ərəb Zəngi işi bilib ona kömək eləməyə başladı. Türkmana getmək üçün tədarük gördi, qalasını başındakı yoldaşlara tapşırdı, özü göy polada qütəvvər olub Şah İsmayıl ilə Türkman elinə yola düşdü. (“Şah İsmayıl”)

qara gərdun

Ana bətni. (“Kitabi-Dədə Qorqud” leksikası)

qabaq

Örtük. (“Kitabi-Dədə Qorqud” leksikası)

qabırğalu

Qabırğalı, iməci bədəni bərkimiş. (“Kitabi-Dədə Qorqud” leksikası)

qaç

Nə qədər, neçə, neçə dəfə. (“Kitabi-Dədə Qorqud” leksikası)

qaçan

Haçan, nə vaxt. (“Kitabi-Dədə Qorqud” leksikası)

qadun

Qadın. (“Kitabi-Dədə Qorqud” leksikası)

qaftanlıq

Qaftanlıq parça, gəlinlik parça. (“Kitabi-Dədə Qorqud” leksikası)