Zambiya Respublikası

Zambiya Cənubi Afrikada yerləşir, şimalda Konqo Demokratik Respublikası, şimal-şərqdə Tanzaniya, şərqdə Malavi, cənubda Mozambik, Zimbabve, Botsvana və Namibiya, qərbdə isə Anqola ilə həmsərhəddir.

Prezident respublikasıdır. Hazırda (2025-ci il) prezident Hakainde Hichilemadır.

İqtisadiyyatı əsasən mis hasilatı, kənd təsərrüfatı və turizmə əsaslanır. Ölkə dünyanın ən böyük mis istehsalçılarından biridir və iqtisadiyyatı böyük ölçüdə bu sahədən asılıdır. Kənd təsərrüfatında qarğıdalı, tütün və pambıq istehsal edilir. Turizm sahəsində Viktoriya şəlaləsi və milli parklar önəmli yer tutur. Zambiya ixracatdan asılıdır və mis qiymətlərindəki dəyişikliklər iqtisadiyyata ciddi təsir göstərir.

Ölkə tropik iqlimə malikdir, lakin yüksəkliklər səbəbindən mülayim hava şəraiti var. İqlimi əsasən iki mövsümə bölünür: yağışlı mövsüm (noyabr-aprel) və quru mövsüm (may-oktyabr). Ölkə çaylar, göllər və geniş savannalarla zəngindir.

Viktoriya şəlaləsi, Luangva Milli Parkı, Zambezi çayı və Kafue Milli Parkı turistlər üçün ən maraqlı yerlərdəndir. Safari turlar və çay üzərində gəzintilər populyardır.

Təhsil sistemi ibtidai, orta və ali təhsil pillələrindən ibarətdir. İbtidai təhsil 7 il, orta təhsil isə 5 il davam edir. Təhsil dili ingilis dilidir. Ölkədə bir neçə universitet, texniki kolleclər və peşə təhsil müəssisələri fəaliyyət göstərir. Hökumət təhsilin inkişafı üçün islahatlar aparır, lakin maliyyə və infrastruktur problemləri mövcuddur.

Ölkənin əsas universitetləri: Zambiya Universiteti, Koprabelt Universiteti, Mulungushi Universiteti, Texnologiya və Təhsil Universiteti, Lusaka Universiteti.

Mədəniyyəti 70-dən çox etnik qrupun adət-ənənələri, musiqisi və rəqsləri ilə zəngindir. Ənənəvi barbekü, mis məmulatları və əl işləri məşhurdur. Musiqidə davullar və yerli çalğı alətləri geniş istifadə olunur. Hər il müxtəlif festival və bayramlar keçirilir, xüsusilə Kuomboka festivalı məşhurdur. Kolonial dövrün təsiri də mədəniyyətdə hiss olunur.