Bolqarıstan Respublikası

Bolqarıstan Cənub-Şərqi Avropada yerləşir, Balkan yarımadasının mərkəzindədir. Şimaldan Rumıniya, qərbdən Serbiya və Şimali Makedoniya, cənubdan Yunanıstan və Türkiyə ilə həmsərhəddir. Şərqdə isə Qara dəniz sahillərinə malikdir.

Parlament respublikasıdır. Hazırda (2025-ci il) prezident Rumen Radev, baş nazir Nikolay Denkovdur. Prezident dövlət başçısıdır, əsasən simvolik rol oynayır. Baş nazir isə hökumətə rəhbərlik edir və icraedici hakimiyyətin başçısıdır.

İqtisadiyyatı müxtəlif sektorlara əsaslanır və Avropa Birliyi üzvü olaraq AB bazarına inteqrasiya olunub. Əsas sahələr kənd təsərrüfatı, sənaye və turizmdir. Qida istehsalı, maşınqayırma, kimya sənayesi və tekstil mühüm yer tutur. Qara dəniz sahillərindəki turizm ölkənin iqtisadiyyatına böyük töhfə verir.

İqlimi mülayim kontinentaldır. Yaylar isti, qışlar isə soyuq keçir. Şərqdə Qara dəniz sahilləri iqlimi yumşaldır, dağlıq bölgələrdə isə hava daha sərin olur. Təbiəti zəngin biomüxtəlifliyə malikdir. Şimalda Dunay çayı vadisi, cənubda isə Rodop, Balkan və Rila dağları yerləşir. Burada Musala zirvəsi (2925 m) – Balkan yarımadasının ən yüksək nöqtəsi yerləşir.

Rila Monastırı, Sofiya şəhərində Aleksandr Nevski kilsəsi, Plovdiv şəhərinin qədim dövrə aid teatrı, Vitosha dağı və Qara dəniz sahillərindəki kurortlar turistlərin diqqətini çəkir.

Təhsil sistemi dövlət və özəl təhsil müəssisələrindən ibarətdir. Məktəb təhsili 7-16 yaş arasında icbari və pulsuzdur. Ali təhsil Avropa təhsil sisteminə uyğun təşkil edilir. Ölkədə bir çox tanınmış universitetlər və elmi-tədqiqat mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Təhsil dili əsasən bolqar dilidir.

Ölkənin əsas universitetləri: Sofiya Müqəddəs Kliment Oxridski Universiteti, Plovdiv Müqəddəs Paisi Hilendarski Universiteti, Varna İqtisadiyyat Universiteti, Sofiya Texniki Universiteti, Yeni Bolqar Universiteti, Veliko Tırnovo Müqəddəs Kiril və Mefodi Universiteti.

Mədəniyyəti qədim slavyan, Bizans və Osmanlı mədəniyyətlərinin təsiri ilə formalaşıb. Xalq musiqisi, rəqsləri və Martenitsa kimi adət-ənənələri geniş yayılmışdır. Bolqar xalqı pravoslav dini ilə bağlı zəngin memarlıq abidələri, monastırlar və qədim freskaları ilə tanınır. Mətbəxi də müxtəlifliyi ilə seçilir, əsasən yerli tərəvəzlərdən və süd məhsullarından hazırlanmış yeməklər üstünlük təşkil edir.