Reklam
Reklam

Dilçilik və ədəbiyyatşünaslıq terminləri lüğəti

tabesiz mürəkkəb cümlə

İki və daha artıq bərabər­hü­quqlu müstəqil cümlədən düzələn mürəkkəb cümlə.

Ta­besiz mürəkkəb cümlənin komponentləri intonasiya və tabesizlik bağlayıcıları vasitəsilə əlaqələnir; məs.: Cənubi Azərbaycanda Milli hökumət bərqərar olmuşdu, hər yerdə Azərbaycan dilində yazılmış lövhələr vurulmuşdu (intonasiya). Hacı Zeynalabdin Musa Nağıyevə oğlunun adını əbədi­ləş­dirməyi məsləhət gördü və beləliklə, Bakının mər­kə­zində İs­mailiyyə binasının əsası qoyuldu (tabesizlik bağ­la­yı­cısı). Bağ­­layıcılı və bağlayıcısız tabesiz mürəkkəb cüm­lələrin tərkib hissələri arasında müxtəlif məna əlaqələri mövcuddur. Həmin məna əlaqələri bunlardır: 1) zaman məna əlaqəsi; 2) ar­dıcıllıq məna əlaqəsi; 3) səbəb-nəticə məna əlaqəsi; 4) aydın­laş­dır­ma məna əlaqəsi; 5) qarşılaşdırma məna əla­qəsi; 6) bö­lüş­dürmə məna əlaqəsi.

Həmçinin bax:

Dilçilik və ədəbiyyatşünaslıq terminləri lüğəti