ivr. – hərfi mənası: qanun, təlim
1. Geniş mənada: iudaizm dininin ənənəvi qanunlar məcmusu.
2. Məhdud mənada: Bibliyanın ilk beş kitabı.
Varlıq, Axirət, Ruhani (Levit), Rəqəm və İkinci qanun kitablarından ibarət olan T. Əhdi-ətiqin tərkib hissəsi sayılır. T.-ın əsas hissəsi e.ə. IX–VII əsrlərdə formalaşıb. İkinci qanun kitabı isə e.ə. 622-ci ildə İudeya çarı İosiya zamanında tərtib olunub. T.-ın son redaktəsi və sistemləşdirilməsi prosesi e.ə. V əsrdə dini-siyasi islahatçı Ezra tərəfindən həyata keçirilib.
Tarix terminləri lüğəti