Reklam
Reklam

Tarix terminləri lüğəti

Qriqori təqvimi

1582-ci il oktyabrın 4-də Roma papası XIII Qriqorinin islahatı ilə tətbiq olunmuş tarixin hesablanma sistemi.

Q.T. (yeni stil) Yulian təqvimini (köhnə stil) əvəzləyib. İslahat Yulian ilinin tropik ildən (Yerin Günəşin ətrafında real fırlanma müddətindən) 11 dəq. 14 san. uzun olması ilə əlaqədar tətbiq edilib. Bu da hər 400 ildə Yulian təqvimi ilə təbii təqvim arasında təxminən 3 günlük fərq yaradıb. Nəticədə XVI əsrin sonlarında reallıqda martın 21-nə düşməli olan gecə-gündüz bərabərliyi Yulian təqvimində martın 11-nə təsadüf edib. Yanlışlığı aradan qaldırmaq məqsədilə 1582-ci il oktyabrın 4-dən sonrakı günün oktyabrın 15-i olduğu elan edilib. Gələcək səhvlərin qarşısını almaq məqsədilə Q.T.-də hər 400 ildə 3 günü «kənara atmaq» qərara alınıb. Beləliklə, Yulian təqvimində hər 400 ilə 100 uzun il (günlərin sayı 366 gün) düşdüyü halda, Q.T.-də bu rəqəm 97-yə bərabər olub. Sonuncu iki rəqəmi sıfırla başlayan (1700, 1800, 1900 və s.) illərin qısa il (günlərin sayı 365 gün) elan edilməsi buna imkan yaradıb. Hazırda Q.T. dünya ölkələrinin böyük əksəriyyətində, o cümlədən Azərbaycanda tətbiq olunur.

Tarix terminləri lüğəti