All dictionaries

saya [saya] sifət

1. Bir rəngdə olan, birrəngli. □ Saya parça. Saya gülməxmər. 
2. Bu parçadan tikilmiş. □ Saya paltar. Saya kofta. 
3. Naxışsız, gülsüz. □ Saya ləçək. Saya şal. 
4. Mürəkkəb olmayan, sadə. □ Saya naxış. Saya ilgək vurmaq.
5. Sadə. □ Saya adam.

sayaçı [sayaçı] isim

Qoyun, quzu və keçi haqqında mahnı qoşan və oxuyan adam. □ Sayaçı mahnıları. Sayaçı sözü.

sayad [sayad]

sayağı [sayağı] qoşma

Sözə qoşularaq, onun ifadə etdiyi şeyə oxşarlığı bildirir: ...kimi, ...tək, ...bənzər, ...oxşar. □ İlan sayağı qıvrılıb. Yarpaq sayağı bükülmək. Canan sayağı geyinmək.

sayaq¹ [sayax] zərf

Bənzərlik bildirir: cür, kimi, tərzdə, vəziyyətdə, qaydada. □ Paltarlarının hamısını usta Ağabala topladı, dolma bükülü sayaq bir fitəyə büküb qoydu səkiyə. (Y.V.Çəmənzəminli).

sayaq² [sayax] isim

Dərin olmayan, yarıyuxulu, yarıayıq. □ ...özü də elə sayaq yatardı ki, lap sərçə kimi. (“Koroğlu”).

sayaqlama

sayaqlamaq [sayaxlamax] feil

Huşunu itirmiş halda və ya yuxuda ikən rabitəsiz, aydın olmayan sözlər danışmaq. □ Oğlan oyuna bir mərtəbədə aludə olmuşdu ki, gecə vaqiədə də oyundan sayaqlayırdı. (Ə.Haqverdiyev).

sayalanma

sayalanmaq [sayalammax] feil

Sağalmaq. □ Yara sayalanıb.

sayca [sayca] zərf

Say etibarilə, sayına görə; miqdarca, miqdarına görə. □ Sayca çox. Sayca az dəstə.

saydırma

saydırmaq [saydırmax] feil

1. Saymağa, hesablamağa məcbur etmək, sayma işi gördürmək. □ Pulları təzədən saydırmaq.
2. Saymağa, hörmət etməyə, hesablaşmağa vadar etmək. □ Bir milləti saydırmaq üçün onun mədəni cəhətlərini göstərməlidir. (Y.V.Çəmənzəminli).

sayə [sa:yə] isim fars

1. Kölgə. □ Sən bir ağacsan ki, ömründə heç kəs; Nə sayə görübdür, nə səmər səndən. (Q.Zakir). 
2. Məcazi mənada: himayə, mühafizə, qoruma. □ Mərhəmətiniz artıq, lütfünüz ziyadə, sayəniz kəm olmasın. (M.S.Ordubadi). 
3. Sayəsində şəklində – “nəticəsində”, “səbəbilə”, “köməyi ilə” mənalarında. □ Müəllimlərin səyi və qeyrəti sayəsində çox qövm və tayfalar xoşbəxt olub ağ günə çıxıblar. (F.Köçərli).

sayəban [sayəban] isim

Klassik ədəbiyyatda üstü yarpaq, şax və s. ilə örtülü yer; çardaq, kölgəlik mənalarında işlənmişdir. □ Göstərdi bir tərəfdə bir sayəban; “Otur burda, bu yer sənindir” – dedi. (A.Səhhət).

sayğac [sayğaç] isim

1. Bir şeyi hesablamaq üçün xüsusi quruluşlu cihaz, alət. Elektrik (qaz) sayğacı (işlənən elektrikin, suyun, qazın miqdarını hesablayan cihaz). □ Taksi sayğacı (taksilərdə gedilmiş yolun məsafəsini və haqqını göstərən cihaz).
2. Dördkünc çərçivədə köndələn millərə keçirilmiş yuvarlaq sümükcüklərdən ibarət sadə riyazi hesablamalar aparmaq üçün alət, çötkə. □ ...o biri otaqda sayğacını aram-aram şaqqıldadan hesabdarın yanına keçdi. (B.Bayramov).