All dictionaries

ilqarsız [ilqarsız] sifət

Əhdini pozan, sözündə durmayan, vəfasız. □ Su gələr, asta gedər; Astabaasta gedər; İlqarsız qız yanına; Sağ olan xəstə gedər. (Bayatı).

illa [illa] ədat ərəb

1. Klassik ədəbiyyatda ..dən başqa, ..dən savayı (istisna bildirir) mənalarında işlənmişdir. □ Əvət, hər şey para ilə əldə edilir; İlla fəzilət və insaniyyət! (H.Cavid).
2. Klassik ədəbiyyatda yoxsa, əks halda mənalarında işlənmişdir. □ ..ahəstə keçib getsinlər və illa, şahin və laçın duyuq düşüb, onların sürbəsini dağıdar və qızıl qana boyar. (F.Köçərli).
3. Klassik ədəbiyyatda xüsusən, ələlxüsus (bəzən “da” ədatı və “ki” bağlayıcısı ilə) mənalarında işlənmişdir.

illah [illah] ədat ərəb

Klassik ədəbiyyatda xüsusən, ələlxüsus (bəzən “da” ədatı və “ki” bağlayıcısı ilə) mənalarında işlənmişdir. □ İllah da ona görə ağır oldu ki, Əntərzadə özünü mərkəz adamı sayırdı. (Mir Cəlal).

illah da [illah da]

illərcə [illərcə] zərf

Bir çox illər boyu, bir neçə il, illər uzunu, illər ərzində. □ İllərcə gözləmək.

illərlə [illərnən]

illət [illət] isim ərəb

1. Xəstəlik, azar. □ Bu illətin Allaha qalıb bircə davası. (Ə.Nəzmi).
2. Cismani nöqsan, qüsur. □ İştə çirkinlik öylə bir illət; Ki, dəmadəm qazandırır nifrət. (H.Cavid).
3. Bir şeyə səbəb olan hal, əsil səbəb. □ Ucuzdur, var illəti; Bahadır, var hikməti. (Atalar sözü).
4. Məqsəd, arzu, niyyət. □ Aşıq, nədir illətin? Ürəkdə var niyyətin; Məni heyran qoyubdur; Şirin sözün, söhbətin. (Bayatı).

illətli [illətdi] sifət

1. Bir illətə (xəstəliyə, azara) mübtəla olan; xəstə. □ ..azarına mübtəla olan bir bədənin məriz və illətli hissəsi salamat olan hissəsinə kömək əvəzinə ağırlıq və əziyyət yetirir. (F.Köçərli).
2. Cismani nöqsanı, qüsuru olan.
3. Bir səbəbi, illəti olan.

illətsiz [illətsiz] sifət

Səbəbsiz. □ İllətsiz dava-dalaş.

illik [illix'] sifət

1. Bir il davam edən və ya davam etmiş; bir il üçün nəzərdə tutulmuş, bir il üçün hesaba alınmış. □ İllik gəlir. İllik plan.
2. İldə bir dəfə çıxan, ildə bir dəfə olan. □ İllik jurnal.
3. Bir yaşında. □ İllik bala.

Qeyd: ..illik. İlin sayını bildirən mürəkkəb sözlərin ikinci tərkib hissəsi. Məsələn: beşillik, üçillik, ikiillik və s.

illüminator [illüminator] isim latın

Hava və su nəqliyyatı vasitələrində şüşəli pəncərə.

illüstrativ [illüstrativ] sifət latın

1. Əyani. □ Lüğətdə illüstrativ material.
2. İncəsənət. İllüstrasiyaya aid, illüstrasiya məqsədi daşıyan.

illüstrator [illüstrator] isim latın

İncəsənət. Kitabın mətninə dair şəkillər çəkən rəssam; kitab rəssamı.

illüzionist [illüziyanis] isim fransız

1. İllüzionizm tərəfdarı.
2. İncəsənət. Müxtəlif və mürəkkəb üsul və vasitələrin köməyi ilə cürbəcür fokuslar göstərən sirk artisti; gözübağlıca.

illüzionizm [illüziyanizm] isim fransız

1. Maddi aləmin illüziyadan – yanlış təsəvvürlərdən başqa bir şey olmadığını iddia edən, elmə zidd, idealist fəlsəfi görüş.
2. İncəsənət. Sehrbazlıq, gözbağlıcalıq.