Bax: babat.
1. Arxaizm. Təhər, hal, vəziyyət, keyfiyyət. □ Zülf bir yana düşər, gərdən bir yana; Özün bilməz, bir özgə babət olur. (M.P.Vaqif)
2. Arxaizm. Adətən yerlik və çıxışlıq halında – ...cəhətdən, ...barədə. □ Bəlkə öz-özünə düşünə ki, bu iş hər babətdən pis işdir. (C.Məmmədquluzadə)
1. XIX əsrin ortasında İranda “Bab” təxəllüslü Mirzə Əli Məhəmməd tərəfindən təsis edilmiş dini təriqətə mənsub olan adam. □ Dedilər ki, Təbrizdə çox babi var, amma heç kəs qorxusundan ləb tərpədə bilmir. (M.F.Axundzadə).
2. Məcazi mənada: dinsiz, imansız, kafir (keçmişdə mürtəce mövhumatçıların tərəqqipərvər ziyalılara təhqir üçün verdikləri ad). □ Məsələn, mənə deyirlər ki, filankəs babidir, yəni mürtəddir. (C.Məmmədquluzadə)
1. Arxaizm. Keçmiş zamanlarda bir yerdən başqa bir yerə aparılan mal və sairədən alınan rüsum, vergi, ümumiyyətlə vergi. □ Koroğlu karvanın qabağını kəsdi, bac verməklərini söylədi. (“Koroğlu”)
2. Arxaizm. Məcazi mənada: vergi. □ Səbzə gülə verdi müşk bacın; Gül səbzəyə mülkünün xəracın. (M.Füzuli)
3. Arxaizm. Tarix. Qalibin məğlubdan aldığı təzminat, vergi. □ Gəl sənə söyləyim, bazirganbaşı; Gəlmişəm səndən bac alam, gedəm. (“Koroğlu”)
4. Arxaizm. Məcazi mənada: intiqam, qisas, əvəz çıxma. □ İşə bir bax. Gör kim kimdən bac alır! (Mir Cəlal)
See also:
1. Tüstü çıxmaq üçün ocağın üstündə kərpicdən hörülən və ya dəmirdən qayrılan içi boş boru. □ Evin bacası. Fabrik bacası. Rüşvət qapıdan girəndə, iman bacadan çıxar. (Atalar sözü).
2. İşıq və hava gəlmək üçün bəzən kənd evlərinin və anbarların damında pəncərə əvəzinə qoyulan dəlik. □ Tövlənin üst tərəfindəki iki baca qarın işığını, ayazın şaxtasını içəriyə buraxmır. (S.Rəhimov).
3. Su kəməri, lağım və s. bu kimi yeraltı qurğuları yoxlamaq üçün qoyulan örtülüb açılan dəlik, qapaq. □ Top gülləsi evin divarında bir baca açdı.
See also: