All dictionaries

üstqurum [üstqurum] isim

Cəmiyyətin siyasi, hüquqi, dini, bədii, fəlsəfi görüşləri və onun iqtisadi quruluşunun – bazisinin bunlara müvafiq olaraq yaratdığı siyasi, hüquqi və s. təsisatların məcmusu.

üstlük [üstdüx'] isim

Bir şeyin üstünü örtməyə, üstünə çəkməyə məxsus şey. □ Dəri üstlüyü.

üstüaçıq [üsdüaçıx] sifət

1. Üstü örtülməmiş, üstü açıq olan; damı, qapağı olmayan; açıq. □ Üstüaçıq maşın.

2. Zərf kimi: üstünə heç bir şey örtmədən, üstünə heç bir şey salmadan. □ Üstüaçıq yatmaq.

3. Zərf kimi: açıq surətdə, açıq, gizlətmədən. □ Nicat dayı məndən soyumuşdu, hərdən lap üstüaçıq şəkildə məni danlayırdı. (B.Bayramov).

üstün [üsdün] sifət

1. Bənzərlərinə görə daha yaxşı, daha yüksək səviyyədə olan, onları geridə buraxan, keyfiyyət və kəmiyyətcə daha yüksək, daha əlverişli olan. □ Sənətkarlıqla yazılmış balaca bir şerin özü hər hansı sönük bir poemadan qat-qat üstündür! (S.Rəhimov).

2. Qalib gələn, qələbə çalan, qalib.

üstünlük [üsdünnüx'] isim

Bənzərləri arasında daha yaxşı, daha yüksək, daha əlverişli olma. □ Ağbulaq dağlarının bütün gözəllik və üstünlükləri Sevildə unudulmaz ... bir təsir buraxdı. (S.Rəhimov).

üstüörtülü [üsdüörtülü] sifət

1. Üstü örtülmüş, üstü açıq olmayan, örtüsü olan, örtülü. □ Üstüörtülü maşın.

2. Məcazi mənada: aydın olmayan, örtülü, müəyyən olmayan, eyhamlı, üstüpərdəli. □ Üstüörtülü sözdən fayda yoxdur.

3. Zərf kimi: məcazi mənada: aydın olmayan, örtülü, müəyyən olmayan, eyhamlı, üstüpərdəli. □ Üstüörtülü danışmaq.

üstüpərdəli [üsdüpərdəli] sifət

Məcazi mənada: aydın olmayan, örtülü, müəyyən olmayan, eyhamlı, üstüörtülü.

üstürlab [üsdürlab] isim yunan 

Astronomiya. Keçmişdə göy cisimlərini müşahidə etmək üçün işlədilmiş astronomik cihaz. □ Məlik əlində uydurma üstürlab saray xidmətçisi Məstur ilə danışır. (A.Şaiq).

üst-üstə [üst-üsdə] zərf

1. Bir-birinin üstünə, qalaq-qalaq. □ Rəflərdə pas atmış mis qablar üst-üstə yığılmışdı. (Y.V.Çəmənzəminli).

2. Birlikdə götürüldükdə, hamısı bir yerdə, birlikdə. □ Üst-üstə hamısını bir kisəyə yığmaq.

3. Əl dəymədən, olduğu kimi, əvvəlki kimi, necə var elə. □ İndi-indi işə başlamışam, üst-üstə qoyub qaçım ki, nə var külfətimə yaxın olmaq istəyirəm. (Y.Əzimzadə).

üsul [üsul] isim ərəb

1. Hər hansı işdə tətbiq edilən sistem, yol, qayda, tərz, metod. □ Qabaqcılların iş üsulu. Tədris üsulu.

2. Təbiətdə və ictimai həyatda baş verən hadisələri dərk və təsdiq etmə qaydası; metod. □ Dialektik üsul. Tarixi-müqayisəli üsul.

3. Tərtib, nizam, qayda.

üsulca [üsulca]

üsuli-cədid [üsuli-cədid] isim ərəb

Arxaizm. Yeni üsul, yeni qayda. □ O vaxt üsuli-cədidə bələd olan müəllim bir nəfər isə də müsəlmanlardan yox idi. (F.Köçərli).

üsuli-idarə [üsuli-ida:rə] isim ərəb 

Bir ölkənin idarə üsulu, dövlət quruluşu, rejim. □ Çar üsuli-idarəsi. Xalq demokratik üsuli-idarəsi.

üsullu [üsullu] sifət

1. Ehtiyatlı, ehmallı, üsulla, ehtiyatla işgörən, hərəkət edən. □ Üsullu adam. Üsullu hərəkət.

2. Ehtiyatla, üsulla, asta-asta, yavaşca, ehmalca; üsulluca. □ Ay ayı oğlu ayı, üsullu tərpənə bilmirsən? (S.S.Axundov).

üsulluca [üsulluca] zərf

Ehtiyatla, üsulla, asta-asta, yavaşca, ehmalca. □ Üsulluca hərəkət etməliydin. (H.Cavid).