Etimologiya lüğəti

mavri

Kəlbəcərdə, Şahbuzda pişik balasına mavrı deyilir. Mav təqlidi sözdür. Pişik kürsəyə gələndə mava gəlir deyirlər. Mavrı “pişik” mənasını verir. (bax: mav) (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

maya¹

Farscadan (maya) alınma sözdür, pendir düzəltmək üçün istifadə olunur: südəmər buzov və ya quzu qursağından hazırlanır: qursağı içində su olan küpəyə salır, bal, buğda, yumurta əlavə edir, bir həftə ocağın yanında ( isti yerdə) saxlayır, nəticədə maya alırlar. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

maya²

Birinci a səsi uzun tələffüz olunur. Buqra (erkək) və arvana (dişi) dəvə­lərindən törəmiş ikihörgüclü dişi dəvə maya adlanır. Poeziyada gözəllik simvolu kimi verilir, ona görə həm də qadın adı kimi işlədilir. Aınma sözdür. Şəmkirli Aşıq Hüseyn yazırdı: Sərində bəzəyi, baxışı şaxlı, / Bir şahbaz gərdənli, maya buxaqlı. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

mayə

Farsca “mahiyyət” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

mayıf

Ərəbcə məyub (şikəst) sözünün dəyişmiş formasıdır. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

mayka

May sözü ilə qohumdur, latın mənşəlidir (mayıs). (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

maymaq

M.Kaşğarinin lüğətində mayğuq sözü var və “əyri qıç” kimi şərh olunub, maymaq da burdan yaranıb. Deməli, may haçansa axsamaq feili olub, bəzi dialektlərdə mayıf sözü “şikəst” mənasını verir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

Mayya

Hindlərdə Allah adıdır. Farslarda və bizdə isə “dişi dəvə” anlamında işlədilir. Şəxs adı kimi hər ikisi mümkündür. Simvolik mənası “ağ”, “gözəşirin” deməkdir. Bayatı da var: Buradan bir maya getdi, / Sallandı çaya getdi, / Yolunda cəfa çəkdim, / Əməyim zaya getdi. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

mazut

Ərəbcədir, “tullantı” demək olub. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

medal

Metal sözündəndir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

Mehman

“Qonaq”deməkdir. Mehmandar sözü ilə kökdaşdır. Mehmandar “qonaq qarşılayan, qonaq yola salan, qonaqcıl”deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

Mehmandar

Farsca “qonaqcıl” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

mehr

Farsca “sevgi, istək, əxlaq” deməkdir, mehriban, naməhrəm sözləri ilə qohumdur. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

mehrab

Ərəbcə “günəş şüaları” deməkdir, məsciddə Qibləni, yəni Kəbəni göstərən oyuq yerdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

Mehrəli

“Əlinin mehrinə (istəyinə) layiq” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

mehriban

Məhrəm sözü ilə qohumdur. Mənası məhəbbət, yaxşı münasibətdə olan, xeyirxah anlamlarına uyğun gəlir. Naməhrəm isə əksinədir: “münasibətin yaxşı olmaması, intimlikdən uzaq” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)