Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

ağırzəhmli [ağırzəhimli] sifət 

Qorxunc, dəhşətli, çox acıqlı, heybətli. □ Ağırzəhmli olduğundan hamı ondan çəkinirdi.

ağız¹ [ağız] isim

1. Anatomiya. İnsan və heyvanların üzlərinin alt tərəfində, alt və üst çənələri arasında yerləşən, yeyib-içməyə və səs çıxarmağa imkan verən bədən üzvü. □ Ağzını yumaq. Ağzı acı dadmaq.
2. Qabın, qazanın, quyunun və s.-nin açıq tərəfi. □ Qazanın ağzı. Ağız torba deyil ki, büzəsən.
3. Odlu silahların lüləsinin ön tərəfindəki deşik, güllə çıxan tərəfi. □ Tüfəngin ağzı. Əsgərlər topun ağzını düşmən cəbhəsinə tərəf yönəltdilər.
4. Kəsici alətlərin iti tərəfi. □ Baltanın ağzı. Mişarın ağzı. Bıçağın ağzı.
5. Bir yerin və ya şeyin bilavasitə qabağı, önü, yaxınlığı; girəcək, kandar. □ Pəncərənin ağzı. Tülkü düz onların evlərinin ağzına qədər gəlmişdi.
6. Qoşma kimi: qabaq, ərəfə. □ Bayram ağzı, adətən, evlər təmizlənir və bəzədilir, təzə paltarlar alınır.
7. Saylarla – dəfə, yol (oxumaq haqqında). □ Bir ağız mahnı oxumaq.
8. Xalçaçılıq. Toxunmuş və ya toxunmaqda olan xalça eninin kənar hissəsi. □ Xalçanın ağzı əyilib.

ağız²  [ağız]

ağızaalınmaz [ağzaalımmaz] sifət

Çox biədəb, ədəbsiz, nalayiq. □ Ağızaalınmaz ifadə. Ağızaalınmaz söz.

ağızabaxan [ağzabaxan] sifət 

Öz fikri olmayıb, başqalarının sözü ilə hərəkət edən. □ Ağızabaxan adamların heç vaxt öz fikri olmur.

ağız-ağız [ağız-ağız] zərf 

Ağızdan-ağıza, bir ağızdan o birisinə keçərək. □ Şöhrətini ağız-ağız, oymaq-oymaq eşitdik biz. (S.Vurğun)

ağız-ağıza [ağız-ağıza] zərf

Bir sıra frazeoloji birləşmələr tərkibində “qarşı-qarşıya”, “birlikdə” və s. mənalarda işlənir.

ağızbaağız [ağızbaağız] zərf

1. Tamamilə dolu, ləbələb, ağzına qədər. □ Kisəni ağızbaağız kartofla doldurdu.
2. Ağızdan-ağıza, bir ağızdan o birisinə keçərək. □ Bu xəbər ağızbaağız bütün kəndə yayıldı.

ağız-burun [ağız-burun] isim

Sifət; zahiri görünüş, görkəm. □ Davadan sonra onun ağız-burnu qan içində idi.

ağız-burunlu [ağız-burunnu] sifət

Görkəmli, zahiri görkəmi yaxşı, abırlı.

ağızcıq [ağızcıx] isim

1. Kiçik ağız.
2. Botanika. Çiçəyin dişiciyinin üst tərəfdən ayrılmış hissəsi. □ Çiçəkli bitkilərin ağızcıq, sütuncuq və yumurtalıqdan ibarət dişicik orqanları vardır.

ağızdan [ağızdan] zərf  

Şifahi olaraq, oxumadan, əzbərdən, sinədən. □ Ağızdan söyləmək. Bütün şeirləri ağızdan bilirdi.

ağızdandolma [ağızdandolma] sifət

Arxaizm. Keçmişdə lüləsi ağzından doldurulan odlu silah. □ Ağızdandolma top. Ağızdandolma tüfəng.

ağızdolusu [ağızdolusu] zərf

Cəsarətlə, həvəslə, fəxrlə. □ Əsgər müharibədən, döyüş yoldaşlarından ağızdolusu danışmağa başladı.

ağızlamaq [ağızdamax] feil 

1. Ağzı ilə qoparmaq, ağzı ilə dartmaq, ağzını toxundurmaq. □ Pişik həmin an yerdə çırpınan bala sərçəni ağızladı.
2. Məcazi mənada: töhmətləndirmək, acıqlanmaq, üstünə qışqırmaq; nəsihət vermək. □ Anası bərk əsəbiləşdiyindən qızını ağızladı.

ağızlaşma