Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

usanma

usanmaq [usammax] feil

Təngə gəlmək, bıqmaq, bezmək, canı sıxılmaq, yorulmaq, üzülmək. □ Bu mövzudan artıq mən də usandım.

usanmaz [usammaz] sifət

Yorulmaz, yorulmaq bilməyən.

usanmazlıq [usammazdıx] isim

Yorulmazlıq, yorulmaq bilməmə.

uslu [usdu] sifət

1. Arxaizm. Ağıllı, dərrakəli, zəkalı, fərasətli.

2. Arxaizm. Ədəbli, tərbiyəli, ağıllı-kamallı. □ Yadımdadır onun: “Gözəl balam usludur; Yoxsa nağıl söyləmərəm sənə”, – deyən sədası. (M.Rahim).

usta [usda] isim

1. Bir sənəti lazımınca, əsaslı surətdə öyrənib onunla məşğul olan adam; sənətkar. □ Usta Fərrux işdən kefi kök qayıtmışdı. (B.Bayramov).

2. Peşə, sənət öyrədən şəxs; tərbiyəçi, müəllim. □ ...orada usta Xəlilin yanında qırx yaşında ikən sərraclıq sənətini bir il müddətində öyrənib, Qəzvinə müraciət etdi. (M.F.Axundzadə).
3. Öz işində böyük bacarıq və məharət qazanmış mahir adam, mahir sənətkar. □ Bədii söz ustası. İncəsənət ustalarının konserti. Üzümçülük ustası.

4. Məcazi mənada: ümumiyyətlə, mahir, bacarıqlı, zirək adam haqqında. □ Xeyr, lazım deyil, .. Əhməd özü ustadır, əldən qoymaz. (N.Vəzirov)

5. İstehsalatda, uçuşda və s.-də inzibati və texniki rəhbərliyi həyata keçirən şəxs. □ Növbə ustası. Buruq ustası.

6. Ən görkəmli idmançılara verilən ad və bu adı daşıyan şəxs. □ Əməkdar idman ustası.

ustabaşı [usdabaşı] isim

1. Arxaizm. Bir neçə ustaya rəhbərlik edən usta, baş usta. □ Ustabaşı kənarda durub məlumat verir, qabarlı əllər ilmə düyürdü. (Y.V.Çəmənzəminli).

2. Arxaizm. Ustaya hörmətlə müraciət. □ Xəbər söylə mənə, ay ustabaşı; Əlindəki sazı necə çalırsan? (“Aşıq Qərib”).

ustacasına [usdacasına]

ustad [usdad] isim fars 

1. Elm və ya sənət sahəsində geniş və dərin məlumatı və qabiliyyəti olan şəxs. □ Qabil şagird ustad olur ustadan. (Atalar sözü).

2. Məcazi mənada: müəllim, tərbiyəçi, öyrədici, mürşid. □ Ey yorulmaq bilməyən ustadımız! Yandı mövtünlə dilinaşadımız. (A.Səhhət).

ustadanə [usdada:nə] zərf fars 

Arxaizm. Ustalıqla, ustacasına, məharətlə, bacarıqla, məharətli. □ Qüdrətli fikir və sözlərin düzgün, yerində, ustadanə deyilməsi cümlənin təsir qabiliyyətini artırır. (M.İbrahimov).

ustadlıq [usdatdıx] isim

Məharət, bacarıq; bir işdə qazanılan şöhrət. □ Qəribin ustadlığı ətrafa yayılmışdı. (“Aşıq Qərib”).

ustadnamə [usdadna:mə] isim fars 

Ədəbiyyatşünaslıq. Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatında çox vaxt qoşma, bəzən də divani şəklində olub, məzmunca hikmətamiz, nəsihətamiz, fəlsəfi məzmunda şeir növlərindən biri (bir ənənə olaraq aşıqlar dastana ustadnamə ilə başlayırlar). □ Elə ona görə mən də naşı şəhər balalarına yaxşı bir ustadnamə oxudum. (S.Rəhimov).

ustalaşma

ustalaşmaq [usdalaşmax] feil

Ustalığı, təcrübəsi, məharəti, bacarığı artmaq; püxtələşmək, bişmək, təcrübələnmək. □ Bilirsən ki, indi xalq ustalaşıb, burada bir az səsinə səs vermədin, basıb rayona gedir. (Mir Cəlal).

ustalıq [usdalıx] isim

1. Hər hansı bir sahədə çalışan ustanın işi, peşəsi.

2. Hər hansı bir sahədə böyük bacarıq, məharət, ümumiyyətlə, məharət, bacarıq. □ İşdə bir incəlik, ustalıq və xüsusi qabiliyyət görünürdü. (Ə.Vəliyev).