Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

ulduzu [ulduzu]

ulduzvari [ulduzva:ri] sifət

Ulduz şəklində olan. □ Ulduzvari nişan.

ultrabənövşəyi [ultrabənö:şəyi] sifət

Fizika. Ultrabənövşəyi şüalar – gözlə görünməyən elektromaqnit şüaları. □ Ultrabənövşəyi şüalar gözlə görünməyən qısadalğalı şüalardır. (R.Hüseynov).

ultraqısa [ultraqısa] sifət

Fizika. Son dərəcə qısa. □ Boyu bir metrdən 10 metrədək olan dalğalar ultraqısa dalğalar adlanır.

ultramikroskop [ultramik'rask'op] sifət latın 

Adi mikroskoplarda görünməyən ən kiçik zərrəcikləri görməyə imkan verən mikroskop. □ 0,1 mikrondan 0,001 mikrona qədər böyüklüyü olan hissəcikləri ultramikroskop vasitəsilə görmək olur. (H.Şahtaxtinski).

ulu [ulu] sifət

Çox böyük, ən böyük, böyük. □ Yenilməz bir xalqıq, əcdadı ulu; Qoruyur sinəmiz vətən mülkünü. (Ə.Cəmil).

ululuq [ululux] isim

Böyüklük, əzəmətlilik, yüksəklik. □ Ululuq istərkən qulluq eylə; Ayaq bir-bir basarlar nərdibanə. (Ş.İ.Xətayi).

ulus [ulus] isim

Arxaizm. El, oba, yurd, kənd. □ Vətənimdən, ulusumdan yad oldum; Yada salmaz qohum, qardaş, el məni. (“Koroğlu”).

umac [umac] isim

Ovulmuş undan bişirilən duru xörək və bu xörək üçün üstünə su səpilərək hazırlanan xəmir ovuntularının özü (xalq arasında adətən tərləmək üçün soyuq dəymiş adamlara verilir). □ Nənən kəklikotu dəmləsin, bir də əvəlikli umac bişirsin, tərləyib ayılarsan. (B.Bayramov).

umacaq [umacax] isim

Umulan, gözlənilən, könüldə tutulan, istənilən, intizarı çəkilən, ürəyindən keçən şey. □ ...bilirdi ki, atasının ondan kənar və başqa umacağı yoxdur. (S.Rəhimov).

umacaşı [umacaşı] isim

Umacdan bişirilən duru xörək; umac.

ummaq [ummax] feil

Bir şeyi könlündən keçirmək, ürəyində tutmaq, olmasını istəmək, arzu etmək, ümid etmək. □ Uman yerdən küsərlər.

umsuq [umsux] sifət

Öz ümidində aldanmış; intizarı, gözləməsi, arzusu boşa çıxmış.

umsundurma

umsundurmaq [umsundurmax] feil

Ümidini boşa çıxarmaq, aldatmaq, umsuq etmək.