Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

tabaqçalanma

tabaqçalanmaq [tabaxçalammax] feil

Tabaq kimi enli – yastı olmaq; açmaq. □ Qızılgül axçalandı; Gülü tabaqçalandı; Can verəndə gəlmədin; Qəbrim də mıxçalandı. (Bayatı).

tabaqçı [tabaxçı] isim

1. Arxaizm. Tabaqda şey gəzdirib satan adam. □ Naməlum şəxs tez-tez saatına baxır, tabaqçı müsəlmandan şeylərini götürüb oradan başqa yerə getməsini tələb edirdi. (M.S.Ordubadi).
2. Arxaizm. Tabaq qayıran usta.

tabaqlanma

tabaqlanmaq [tabaxlammax] feil

Tabaq kimi enli – yastı olmaq; açmaq. □ Vaxt yetişib vədə çatanda, qızılgül kolları da düymələnib qönçələnir, sonra tabaqlanıb açır, bağçanın təmtərağını artırırdı. (S.Rəhimov).

taban [taban] isim fars

Arxaizm. Parlaq, parıldayan, işıqlı.

tabasaranlar [tabasarannar] isim

Dağıstanın Tabasaran və Xiv rayonlarında yaşayan, iber-Qafqaz dillərinin ləzgi qrupuna daxil olan bir dildə danışan kiçik xalq və bu xalqa mənsub adamlar.

təbaşir [təba:şir] isim fars

təbaşirli [təba:şirri] sifət

1. Təbaşir tozu qonmuş, təbaşirə bulanmış. □ Əlləri bütün təbaşirlidir.

2. Tərkibində təbaşir olan. □ Təbaşirli məhlul.

tabe [ta:be] isim ərəb

1. Başqasının tabeliyində, hökm və iradəsi altında olan, ondan asılı olan, onsuz heç bir şey edə bilməyən, tabe olan. □ İnsan zülmə tabedir. (Atalar sözü).
2. Sifət kimi: tabe olan, asılı olan, tabeliyə əsaslanan. □ Tabe dövlətlər.
3. Xidmət üzrə özündən böyüyə tabe olan vəzifəli şəxs. □ Müdirin öz tabeləri ilə rəftarı gözəldir.

tabeiyyət [ta:beiyət] isim ərəb

Arxaizm. Tabe olma, asılılıq, tabelik. □ ..Mirzə Təqi xan, mən də istəmirəm, mənim tabeiyyətimdə olan məmləkətdə zülm olsun. (C.Cabbarlı).

tabel [tabel] isim alman

1. Cədvəl.
2. Fəhlə və qulluqçuların işə gəlib-getmələrini qeydə almaq üçün jetonlu lövhə (habelə jetonun özü) və ya dəftər. □ Tabelə qol çəkmək.

tabelçi [tabelçi] isim

İdarə və müəssisələrdə işçilərin işə gəlib-getmələrinin tabel üzrə uçotunu aparan işçi.

tabeli [ta:beli] sifət

Dilçilik. Tabeli mürəkkəb cümlə – budaq cümləsi baş cümləyə tabe olan mürəkkəb cümlə; məsələn, Yasəmən Qaraca qızı səslədi ki, gəlib onun başına su töksün. (S.S.Axundov).

tabelik [ta:belix'] isim

Tabe olma, asılılıq, tabeiyyət.