Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

ruznamə [ruzna:mə] isim fars

Arxaizm. Qəzet. □ ..“İrşad” ruznaməsinin nömrələrində öz daxili işlərimizdən və dolanacağımızdan yazıb, bəzi mətləblərdən bəhs etmişdik. (F.Köçərli).

ruznaməçi [ruzna:məçi] isim

1. Arxaizm. Qəzet nəşr edən, qəzet sahibi, yaxud mühərriri.

2. Arxaizm. Qəzet işçisi, qəzet müxbiri.

3. Arxaizm. Küçədə əlində, ya budkada qəzet satan adam.

ruznaməçilik [ruzna:məçilix'] isim

Arxaizm. Qəzet nəşr etməklə, ya qəzetə yazmaqla məşğul olma; qəzet redaktorluğu; qəzetçinin peşəsi, ixtisası; mühərrirlik.

rüb [rüb] isim ərəb

1. Dörddə bir; ilin dörddə bir hissəsi; üçaylıq, kvartal. □ Üçüncü rübü tamamlayan bu ay sənaye müəssisəsində ilin axırına necə çıxacağını çox aydın göstərə bilər. (Ə.Sadıq).

2. Bir saatın dörddə bir hissəsinə (15 dəqiqəyə) bərabər vaxt ölçüsü (bəzən “dəqiqə”, “vaxt” mənasında işlənmişdir). □ ..On ikidən bir rüb keçəndə qapını itələdik, açılmadı. (M.İbrahimov).

rübab [rübap] isim ərəb

1. Musiqi. Bir çox Şərq xalqları arasında geniş yayılmış simli musiqi aləti. □ Rübabın incə tellərdir, .. min aləm var təranəndə. (S.Vurğun).

2. Məcazi mənada: şairin ilham, yaradıcılıq mənbəyi, simvolu kimi işlənir. □ O indi susursa, inan qırılar; Şeir rübabının ən şaqraq simi. (Ə.Cəmil).

rübabçı [rübapçı] isim

Musiqi. Rübab çalan. □ Rübabçı qızlar ansamblı.

rübai [rüba:yi] isim ərəb

Ədəbiyyatşünaslıq. Quruluşca dörd misradan ibarət olub, birinci,ikinci və dördüncü misraları həmqafiyə, üçüncü misrası isə sərbəst qalan dörd misralıq mənzum əsər. □ Ömər Xəyyamın rübailəri. Məhsəti xanım Gəncəvinin rübailəri.

rübənd [rübənt] isim fars

1. Arxaizm. Üz örtüyü (qadınlarda). □ Mən aşiq ay camala; Yar əldən, ay, cam ala; Götür üzdən rübəndin; Baxım bir ay camala. (Bayatı).

2. Arxaizm. Məcazi mənada: təşbehlərdə örtü, pərdə mənasında. □ Rübənd tut üzə, dağlar; Gəlməsin gözə dağlar. (Bayatı).

rübəndli [rübəntdi] sifət

Üzündə rübənd olan, üzünə rübənd taxmış. □ Rübəndli qadın.

rüblük [rüblüx'] sifət

Bir rüb üçün nəzərdə tutulmuş, bir rübdə görülən, bir rüb davam edən, bir rübdə başa gələn. □ Rüblük plan. Rüblük gəlir.

rücu [rücu] isim ərəb

Klassik ədəbiyyatda geri dönmə, qayıtma, ricət (etmə) mənalarında işlənmişdir.

rüfəqa [rüfəqa] isim ərəb

Rəfiqlər, yoldaşlar, dostlar. □ İndi məni hər kəs görər olsa rüfəqadan. (M.P.Vaqif).

rüfət [rüfət] isim ərəb

Yüksəklik, böyük rütbə.

rüx¹

rüxsar