Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

qaçışma [qaçışma] feil

qaçışmaq [qaçışmax] feil

1. Kütləvi halda hərə bir tərəfə qaçmaq, tez hərə bir tərəfə dağılmaq, o tərəf-bu tərəfə qaçmaq. □ Yanğın baş verən küçədə hər kəs o tərəf-bu tərəfə qaçışırdı.

2. Qaçışda yarışmaq. □ İdmançılar sürətlə qaçışırdılar.

qaçqın [qaşqın] isim

Müharibə, təbii fəlakət və başqa səbəblər üzündən yaşadığı yeri tərk etmiş, oradan qaçmış adam. □ Qaçqın düşərgəsi.

qaçqınlıq [qaşqınnıx] isim

Müharibə, təbii fəlakət və s. üzündən əhalinin öz yerlərini kütləvi surətdə tərk etməsi, öz yerlərindən qaçması. □ Yaşlı qadın qaçqınlıq illərini yada salıb kövrəldi.

qaç-qov [qaç-qov]

qaçma

qaçmaq [qaşmax] feil

1. İti, cəld addımlarla getmək, çox iti getmək; yüyürmək. □ Düşmən çox olanda qaçmaq da bir igidlikdir. (Atalar sözü).

2. İş yerindən, həbsdən və s. özbaşına getmək, xəlvəti getmək. □ Onuncu sinif şagirdləri dərsdən qaçmaq istəyərkən yaxalandı.
3. Salındığı, yaxud saxlandığı yerdən çıxıb getmək, uzaqlaşmaq. □ İnək tövlədən qaçmışdır.
4. İcazəsiz olaraq qoşulub getmək, evini, ailəsini tərk edib getmək. □ Qız bir oğlanla qaçdı.
5. Çəkinmək, saqınmaq, uzaqlaşmaq, əlaqə saxlamamaq, gözə görünməməyə çalışmaq. □ Pis yoldaşdan qaç. Tanışlardan niyə qaçırsan?
6. Boyun qaçırmaq, imtina etmək, yaxa qurtarmağa çalışmaq. □ Şübhəli müstəntiqin suallarına cavab verməkdən qaçırdı.
7. Getmək, yox olmaq, çəkinmək. □ Yuxusu qaçmaq. Ləzzəti qaçmaq. Rəngi qaçmaq.

qada [qada] isim

1. Bəla, dərd, müsibət, fəlakət. □ Qoca ona alqış etdi: -Qada görmə, bala!

2. “Qadası” şəklində – yalvarış, yaxud nəvazişli xahiş – xitab bildirir. □ Qadası, de görüm, axı bu nə əhvalatdır? (M.S.Ordubadi).

qada-bala [qada-bala] isim

Bəla, dərd, müsibət, fəlakət. □ Qab sınması el arasında qada-balanın izalə olması mənasında təfsir olunur. (Y.V.Çəmənzəminli).

qadağa

qadağan [qadağan] isim

1. İcazə verilməyən, müsaidə edilməyən şey. □ Kənar şəxslərin daxil olması qadağandır!
2. Qadağan etmək, edilməsinə icazə verməmək, qəti surətdə yol verməmək, yasaq etmək. □ Gülsüm on yaşına çatandan sonra atası ona Şəban ilə görüşməyi qadağan etdi. (Ə.Haqverdiyev).

qadaq [qadax] isim

Bıçaq, qayçı, kəlbətin kimi alətlərin tiyəsini canına bərkidən bənd, ox. □ Bıçağın qadağı laxlayır.

qadalı [qadalı] sifət

Bəlalı, dərdli, başıbəlalı, müsibətli. □ -A üzü qaralı, başı qadalı, xatınları, oğul-uşağı nə deyə dustaq etdin?! (M.Rzaquluzadə).

qadın [qadın] isim

Cins etibarı ilə kişinin əksi; arvad. □ Bir qadın gözündə qəm duysam, o dəm; Sanıram ömrümün qürub çağıdır. (M.Araz).

qadınlıq [qadınnıx] isim

1. Qadına xas olan sifətlər, xüsusiyyətlər.

2. Qadınlar. □ Mədəni qadınlığın tarixi... bu gənclərlə başlanır. (M.S.Ordubadi).