Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

pərtləşmə

pərtləşmək [pərtdəşməx'] feil

Bir səbəb (söz, hərəkət və s.) üzündən pərt olmaq, ürəyi sınmaq, məyus olmaq, tutulmaq, qanı qaralmaq. □ Mehribanın sözündən pərtləşdi. (S.Hüseyn).

pərtlik [pərtdix'] isim

Pərt olmuş adamın halı; məyusluq, inciklik, qanıqaralıq. □ Sübhanverdizadənin pərtliyi get-gedə artırdı. (S.Rəhimov).

pərtöv¹ [pərtöv] isim fars

Klassik ədəbiyyatda işıq, nur, ziya, şüa, parlaqlıq mənalarında işlənmişdir. □ Xurşid rüxündən aldı pərtöv. (M.Füzuli).

pərtöv ² [pərtöv] sifət fars

1. Səliqəsiz, nizamsız, laqeyd.

2. Narahat; rahatlıq, sakitlik, dinclik bilməyən, daim çalışıb-çapalayan.

pərtövlük [pərtö:lüx'] isim

1. Səliqəsizlik, nizamsızlıq; laqeydlik.

2. Narazılıq, rahatsızlıq; sakitlik, dinclik bilməmə, daim çalışıb-çabalama.

pərt-pərt [pərt-pərt] zərf

Pərt halda. □ Pərt-pərt danışmaq.

pərvanə [pərva:nə] isim fars

1. Adətən işığın ətrafına dolaşan kiçik gecə kəpənəyi; ümumiyyətlə,kəpənək. □ Pərvanə vurğundur işığa, nura. (A.Şaiq).

2. Müxtəlif maşın və qurğuların fırlanan hissəsi, qanadı; dəyirman çarxının üzərinə su tökülüb hərəkətə gətirilən hissəsi. □ Növbə Kamala yetişəndə o, əlindəki modelin pərvanəsini buraxdı... (M.Rzaquluzadə).

pərvaz [pərvaz] isim fars

1. Pərvaz etmək – uçmaq. □...sürü yaxınlaşanda havaya pərvaz edirdilər. (T.Ş.Simurq).

2. Məcazi mənada: uçmaq, şadlanmaq, ruhlanmaq, qanadlanmaq (adətən könlü, ruhu və s. sözlərlə birlikdə). □ Vaqifin də könlü çox edər pərvaz; Hərdən sizin ilə gəzə, durnalar! (M.P.Vaqif).

pərvazlama

pərvazlamaq [pərvazdamax] feil

1. Uçurmaq. □ Quşu pərvazlamaq.

2. Məcazi mənada: ruhlandırmaq, qanadlandırmaq. □ Bu sayaq unudub ağır möhnəti; Rəna pərvazladı ilk məhəbbəti. (M.Rahim).

pərvazlanma

pərvazlanmaq [pərvazdammax] feil

1. Uçmaq; qanad çıxarmaq, qanadı çıxmaq, uçmağa başlamaq. □ Göyərçinlər pərvazlanır; Qərar tutmur yuvada. (S.Rüstəm).

2. Məcazi mənada: qanadlanmaq, qol-qanad açmaq, ruhlanmaq. □ ...qızın üstünə ad qoyulan kimi o, qol-qanad açır, böyüyür, pərvazlanır. (B.Bayramov).

pərvazlaşma

pərvazlaşmaq [pərvazdaşmax] feil

Pərvazlanmağa başlamaq, yenicə qanad açmaq. □...yeni pərvazlaşan bala kəkliyə oxşayırdılar. (Mir Cəlal).

pərvərdigar [pərvərdigar] isim fars

1. Allah, Tanrı. □ Kamalında, camalında eyib yox; Pərvərdigar vermiş hər hünər sənə. (M.P.Vaqif).

2. Pərvərdigara şəklində – Ay Allah ! Tanrım! (Allaha xitab).