Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

padar [padar] isim

Türk tayfalarından birinin adı və həmin tayfaya mənsub olan adam.

padşah [padşah] isim fars

1. Hökmdar, imperator, şah, sultan. □ Yalnız böyük padşahların qarşısında ad qazanmaq... üçün çapmağına dəyər. (“Qabusnamə”).

2. Məcazi mənada: yarışda, oyunda, məclisdə və s.-də başçılıq edən adama verilən ad. □ Qoçu Əsgər padşah olub, yuxarı başda əyləşibdir. (Ü.Hacıbəyli).

padşahlıq [padşahlıx] isim

1. Arxaizm. Padşah vəzifəsi; şahlıq. □ Məlik Çoban çox ədalətlə padşahlıq etməyə, camaatla yaxşı rəftar etməyə başladı. (Nağıl).

2. Arxaizm. Padşah tərəfindən idarə olunan dövlət quruluşu; şahlıq, imperatorluq. □ Padşahlığı yıxmaq....Qızıl Arslanın padşahlığı qəbul etməsini təklif edirdilər. (M.S.Ordubadi).

3. Arxaizm. Bir padşahın hakimiyyəti altında olan ərazi, ölkə, məmləkət. □ Padşahlığı idarə etmək.

4. Arxaizm. Padşaha mənsub, padşah hökumətinə məxsus; dövləti. □ Padşahlıq dumasının vəkili olmaq xatalı işdir. (S.S.Axundov).

padşahpərəst [padşahpərəs] isim fars

Padşah tərəfdarı, padşahlıq üsuli-idarəsi tərəfdarı; monarxist.

padşahpərəstlik [padşahpərəsdix'] isim

Padşah üsuli idarəsinə tərəfdar olma, onu yeganə dövlət üsulu kimi qəbul etməkdən ibarət mürtəce siyasi cərəyan.

padşahyana [padşahyana] sifət

Arxaizm. Padşaha layiq, padşahlarda olduğu kimi; şahanə.

paduqa [paduqa] isim rus

Teatrda səhnənin yuxarı hissəsindəki mexanizmləri tamaşaçılardan gizlədən köməkçi dekorasiya.

padzəhər [padzəhər] isim fars

Tibb. Zəhərə qarşı maddə, dərman. □ İbn-Sina “Həkimlik sənətinin qanunu” adlı kitabda... padzəhərlər haqqında ətraflı məlumat vermişdir. (R.Əliyev).

pafos [pafos] isim yunan

1. Ehtiraslı ruh yüksəkliyi; təmtəraq. □ Direktor... saçlarını əsdirərək, tragik aktyor pafosu ilə ağlamsındı. (M.Hüseyn).

2. Hər hansı bir yüksək ideyanın doğurduğu şövq, ilham, vəcd, ruh yüksəkliyi, coşqunluq, ehtiras. □ Romantika Almazın enerjisində, yaradıcılıq pafosunda... gözəl həyata olan inam və ümidindədir. (M.Arif).

pafoslu [pafosdu] sifət

Ehtiraslı, coşqun, təmtəraqlı. □ Pafoslu nitq. Pafoslu çıxış.

pah [pah] nida

Təəccüb, təəssüf, kədər kimi hissləri ifadə edir. □ Pah, nə pis oldu. Pah, nə çox kitabın var. Pah, yaman işə düşdük.

paho [paho]

paxar [paxar] isim

Uzaq Şərqdə yaşayan etnik azlıqlar qrupu və həmin qrupa mənsub olan adam.

paxıl [paxıl] sifət ərəb

1. Başqasının üstünlüyünə, xoşbəxtliyinə, rifahına, müvəffəqiyyətinə, qabağa getməsinə dözməyən, bundan dilxor olan, bunu gözü götürməyən; dargöz. □ Paxıl adam. Bir adam paxıl olsa; Ömrü boyu dərd çəkər. (Bayatı).

2. İsim kimi: başqasının üstünlüyünə, xoşbəxtliyinə, rifahına, müvəffəqiyyətinə, qabağa getməsinə dözməyən, bundan dilxor olan, bunu gözü götürməyən; dargöz adam. □ Paxılın biridir.

paxıllıq [paxıllıx] isim

Başqasının rifahına, üstünlüyünə, müvəffəqiyyətinə, xoşbəxtliyinə, qabağa getməsinə dözməmə, bundan dilxor olma, acıqlanma; gözügötürməzlik, dargözlük. □ Ağıla paxıllıq olmaz. (Atalar sözü).