Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

matara [matara]

matç [maç] isim ingilis 

Şahmat və ya idmanın bu və ya başqa növü üzrə iki rəqib, yaxud iki komanda arasında keçirilən yarış. □ Şahmat matçı.

matdım-matdım [matdım-matdım] zərf

Matdım-matdım baxmaq - susmuş, sakit dayanmış halda gözlərini bir nöqtəyə zilləyib təəccüblə baxmaq. □ Matdım-matdım baxırdı, tərpənmirdi yerindən. (S.Rüstəm).

material [materyal] isim latın 

1. Bir şey düzəltmək, istehsal etmək, qurmaq üçün işlədilən cisim, şey, maddə, ləvazimat, xammal. □ Tikinti materialı.
2. Hər hansı bir şey üçün əsas, sübut ola bilən məxəz, məlumat, vəsait; hər hansı bir işə, məsələyə dair sənədlər, kağızlar, yazılar. □ Elmi tədqiqat materialları.
3. Düşmənçilik, qərəzkarlıq məqsədilə verilən yazılı məlumat. □ Səlim yüz cür böhtançı materiallarla Dilaranı məktəbdən.. qovdurdu. (M.İbrahimov).

materialbaz [materyalbaz] sifət latın/fars 

Başqası haqqında düşmənçilik, qərəzkarlıq məqsədilə material verməyi özünə peşə etmiş adam; donosçu.

materialbazlıq [materyalbazdıx] isim

Başqası haqqında düşmənçilik və qərəzkarlıq məqsədilə material vermə; donosbazlıq. □ O, materialbazlıq, dedi-qodu, giley-güzar ilə də məşğul olmamışdı. (“Kirpi”).

materialist [materyalis] isim fransız

Fəlsəfi materializm tərəfdarı.

materialistcəsinə [materyaliscəsinə] zərf

Materializmə əsaslanaraq, materializm prinsipləri əsasında. □ Təbiəti materialistcəsinə dərk etmək. Məsələyə materialistcəsinə yanaşmaq.

materializm [materyalizm] isim fransız 

İdealizmin əksinə olaraq, şüura, təfəkkürə nisbətən materiyanın, təbiətin, obyektiv varlığın ilkinliyini, şüurdan, təfəkkürdən asılı olmayaraq, dünyanın obyektiv varlığını və onun qanunauyğunluqlarının dərk olunmasının mümkünlüyünü qəbul edən elmi-fəlsəfi cərəyan.

materialşünas [materyalşünas] isim latın/fars 

Materialşünaslıq mütəxəssisi.

materialşünaslıq [materyalşünasdıx] isim

İstehsalın hər hansı bir sahəsinə aid olan materiallar haqqında elm.

materik

matəm [ma:təm] isim ərəb 

Yas, təziyə, əza.

matəməngiz [ma:təməngiz] sifət ərəb/fars 

Klassik ədəbiyyatda matəmi xatırladan, hüzn və kədər doğuran mənalarında işlənmişdir. □ Gecənin üç payı keçmiş, mumlar, çıraqlar sönmüş, təbiəti matəməngiz bir zülmət bürümüşdü. (A.Şaiq).

matəmgah [ma:təmgah] isim ərəb/fars 

Klassik ədəbiyyatda matəm saxlanılan yer, yasxana mənalarında işlənmişdir.