Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

keçilmək [keçilməx'] feil

“Keçmək” feilinin məchul növü. □ Xeyli məsafə keçilmişdir. Körpü keçilmişdi. Mərz keçildi. Dərslər iki növbədə keçilir.

keçilməz [keçilməz] sifət

1. Keçmək, hərəkət etmək, getmək, addamaq qeyri-mümkün və ya çətin olan, hər hansı bir səbəbə görə keçilməsi, addanması çətinləşmiş. □ Keçilməz cəngəllik. Keçilməz dağ. Keçilməz yollar.
2. Məcazi mənada: son dərəcə yaxşı, gözəl, ürəyə yatan, cəlbedici şey haqqında. □ Amma sizin bağçanın çiçəklərindən də keçilməz ha! (H.Cavid).
3. Məcazi mənada: bağışlanmaz, bağışlanması mümkün olmayan, əfvedilməz. □ Keçilməz günah.

keçilməzlik [keçilməzlix'] isim

1. Keçilməsi mümkün olmayan, yaxud çətin olan yerin halı. □ Kim isə – qibtələr yaşasın – deyə; Yalan bir varlığa heykəllər qurur; Kiminsə yolunu keçilməzliyə; Yönəltmək naminə tərif yoğurur. (M.Araz).
2. Məcazi mənada: bağışlanmaz, bağışlanması mümkün olmama, əfvedilməzlik.

keçiməməsi¹ [keçiməməsi] isim

Botanika. Zınqırovçiçəklilər fəsiləsindən ot bitkisi.

keçiməməsi² [keçiməməsi] isim

Azərbaycan oyun havalarından birinin adı. □ Təkçalma, uzundərə, keçiməməsi havası ilə gənclər oynayanda yoldaşları onların başına kağız pul (əsginas) şabaş tökərdilər. (H.Sarabski).

keçiməməsi³ [keçiməməsi] isim

İri uzunsov gilələri olan üzüm növü.

keçindirmə

keçindirmək [keçindirməx'] feil

Keçinməsinə, dolanmasına, yaşamasına vasitə olmaq; kömək etmək; dolandırmaq, yaşatmaq. □ ..ailəsini keçindirə biləcək bir maaş da təyin etməli idi. (S.Hüseyn).

keçinəcək [keçinəcəx'] isim

Güzəran, dolanacaq. □ Keçinəcəyin necədir?

keçinmə¹

keçinmək¹ [keçimməx'] feil

1. Dolanmaq, yaşamaq, güzəran etmək, baş saxlamaq. □ Birtəhər keçinirəm. Qurdla qoyun bir yerdə keçinməz. (Atalar sözü).
2. Birisi ilə (istər-istəməz) dinc yaşamaq, yola getmək; yola vermək. □ Belə bir vəziyyət içərisində katib Sübhanverdizadə ilə bir növ keçinməyi qərara aldı. (S.Rəhimov).

keçinmək² [keçimməx'] feil

Ölmək. □ Səhər üzü idi, dağlardan əsən sübh küləyinin nəfəsi üşüdür, Afaq isə artıq keçinirdi. (Ə.Məmmədxanlı).

keçiotaran [keçiotaran] isim

Keçi çobanı.

keçirici [keçirici] isim

Fizika. Elektrik cərəyanını, səsi, istiliyi və s.-ni öz daxilindən keçirən cisim; naqil. □ Elektrik keçiricisi. Maqnit keçiricisi.

keçiricilik [keçiricilix'] isim

Fizika. İstiliyi, səsi, elektrik cərəyanını və s.-ni keçirmə qabiliyyəti. □ Maqnit dövrəsinin keçiriciliyi.

keçirilmə

keçirilmək [keçirilməx'] feil

“Keçirmək” feilinin məchul növü. □ Başqa işə keçirilmək. İşçilər yeni sahəyə keçirildi. Açara zəncir keçirilmək. Qərarlar həyata keçirildi. Xərclər idarənin hesabına keçirildi.

keçirim¹ [keçirim] isim

Bir yerdən başqa yerə keçmək üçün yol; keçəcək, keçiləcək yer. □ ..necə deyərlər, aşırım aşdılar, keçirim keçdilər. (“Koroğlu”).

keçirim² [keçirim] isim

Fizika. Elektrikkeçirmə, nəqletmə xassəsi.