Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

ey¹ [ey] nida

1. Müraciət, çağırış üçün işlənən, haraylama, haylama nidası. □ Ey oğul! Ey dost! Sizi deyib gəlmişəm, ey mənim müsəlman qardaşlarım!.. (C.Məmmədquluzadə).
2. İntonasiyadan asılı olaraq bəzən etiraz, narazılıq, istehza bildirir. □ Nə var, ey! Bir desən nə istəyirsən? Balam, tovlayırsan bizi yenə sən. (S.Vurğun).

ey² [ey] sifət

eybəcər [eybəcər] sifət

1. Xarici görünüşcə eyibli, nöqsanlı, çirkin; kifir, bədəninin bir yerində nöqsan olan. □ Eybəcər qız. Eybəcər uşaq. Eybəcər gözlü qız.
2. İsim kimi: xarici görünüşcə eyibli, nöqsanlı, çirkin; kifir. □ Eybi eylər eybəcər, soğanı yeyər dərdəcər. (Atalar sözü).
3. Məcazi mənada: təhrif edilmiş, korlanmış, biçimsiz, yöndəmsiz, mənasız, iyrənc, qeyri-adi, xoşa gəlməyən, nifrət oyandıran, çox pis, çirkin. □ Müdhiş və eybəcər bir səslə vıyıldayaraq gələn minalar yalnız əsgərləri deyil, yeri-göyü də sarsıdırdı. (M.Hüseyn).

eybəcərcəsinə [eybəcərcəsinə] zərf

Eybəcər hala salacaq dərəcədə. □ Beynəlxalq münasibətlər sistemində tarixin bu şəkildə, eybəcərcəsinə siyasiləşdirilməsi ilk dəfədir təzahür edir.

eybəcərlənmə

eybəcərlənmək [eybəcərrəmməx'] feil

Eybəcər hala düşmək, kifirləşmək, çirkinləşmək, biçimsiz yöndəmsiz şəkil almaq.

eybəcərləşdirilmə

eybəcərləşdirilmək [eybəcərrəşdirilməx'] feil

1. Eybəcər hala salınmaq; çirkinləşdirilmək.
2. Məcazi mənada: təhrif edilmək, korlanmaq.

eybəcərləşdirmə

eybəcərləşdirmək [eybəcərrəşdirməx'] feil

1. Eybəcər hala salmaq, kifirləşdirmək, çirkin etmək; çirkin göstərmək. □ Bu paltar onu eybəcərləşdirir.
2. Təhrif etmək, pozmaq, korlamaq, xarab etmək. □ Formalizm formanı dağıdır, eybəcərləşdirir, məhv edir.

eybəcərləşmə

eybəcərləşmək [eybəcərrəşməx'] feil

Eybəcər hala düşmək, kifirləşmək, çirkinləşmək, biçimsiz, yöndəmsiz şəkil almaq. □ İnsan var ki, yaşlaşdıqca gözəlləşir. İnsan da var ki, yaş üstünə yaş gəldikcə eybəcərləşir.

eybəcərlik [eybəcərrix'] isim

1. Eybəcər şeyin halı; kifirlik, çirkinlik, biçimsizlik. □ Səməd acıqlandığı zaman üzündəki eybəcərlik daha aydın gözə çarpırdı. (M.Hüseyn).
2. Məcazi mənada: kəsir, nöqsan, çatışmazlıq, biabırçılıq, qeyri-normal hal, iş, vəziyyət. □ Gör onda neçə-neçə biabırçılıqların üstü açılar, pərdələr götürülər, eybəcərliklər görünər? (S.Rəhimov).

eyd [eyd] isim

Arxaizm. Bayram. □ Baxmayın eyd günü ayna ilə ayə, vəli; Mahinov ol iki əbruyi-dütadən görünür. (Ə.Vahid).

eydirmə [eydirmə] isim

1. Arxaizm. İnəyi sağarkən onu oxşamaq üçün oxunan mahnı. □ Kimdir o qaragöz ellər gəlini? Dilində eydirmə inəkmi sağır? (S.Vurğun).

eydirmək [eydirməx'] feil

İnəyi sağmazdan əvvəl onun əmcəklərini südlə dolsun deyə, iki barmaqla sıxma və ya balasını azca əmizdirmə. □ ..Ruqiyyə inəkləri eydirirdi, mən də sağırdım. (A.Divanbəyoğlu).