Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

cingim [cingim]

Cingim-cingim olmaq – xıncım-xıncım olmaq, tikə-tikə olmaq, parça-parça olmaq. □ Elə ki vurmadım əlimi yerə, çernilqabı cingim-cingim oldu. (C.Cabbarlı).

cingir [cingir]

cingöz [cingöz] sifət

Xırda, iti gözləri olan; bicgöz. □ Cingöz adam. Faytonçu gödəkboy, cingöz bir kişi idi. (S.Rəhman).

cinqo [cinqo] isim ingilis

Tarix. Müstəmləkə bölmələrində vaxtilə ingilis hərbçilərinə verilmiş ləqəb.

cinləndirmə

cinləndirmək [cinnəndirməx'] feil

Bərk hirsləndirmək, qızdırmaq, özündən çıxartmaq.

cinlənmə

cinlənmək [cinnəmməx'] feil

Bərk hirslənmək, qızmaq, özündən çıxmaq, acığı tutmaq. □ Əllaf elə cinlənmişdi ki, səsi bazarı tutmuşdu. (Mir Cəlal).

cinlətmə

cinlətmək [cinnətməx'] feil

Bərk hirsləndirmək, acıqlandırmaq; özündən çıxarmaq, acığını tutdurmaq. □ Ay bala, səni cinlətmək üçün elə deyirdi. (Ə.Məmmədxanlı).

cinli [cinni] sifət

Dəli, ağlı yerində olmayan, çılğın; hirsli, acıqlı. □ Qaranın cinli gözləri mülayim bir işıqla doldu... (Ə.Məmmədxanlı).

cinli-cinli [cinni-cinni] zərf

Cinli halda, hirsli-hirsli, acıqlı-acıqlı. □ Cinli-cinli baxmaq.

cin-şəyatin [cin-şə:yatin] isim ərəb

Cinlər və şeytanlar (nağıllarda, əfsanələrdə insanın gözünə görünən mövhumi qorxulu məxluqlar). □ ...Cin-şəyatin, qulyabanı, suadamı barəsində bütün eşitdiklərim gəlib gözümün qabağında durdu. (M.Rzaquluzadə).

cins¹ [cins] isim ərəb

1. Orqanizmin doğub-törəmə prosesilə bilavasitə bağlı olan və orqanizmlərin çoxunda kişi, ya qadın fərdlərini ayırd etməyə imkan verən əlamətlərin məcmusu, habelə canlı vücudların iki kateqoriyasından (kişi və qadın, erkək və dişi) biri; müəyyən cinsə mənsubiyyət; qadın, ya kişi, erkək, ya dişi. □  Kişi cinsi. Qadın cinsi. Cins cinsini həmişə cəlb eylər; Yoxdu bu işdə söhbəti digər. (S.Ə.Şirvani).
2. Nəslən keçən müəyyən əlamət və xüsusiyyətlərə malik ev heyvanları və ya başqa heyvanlar qrupu. □ Qarabağ cinsindən olan at. İt cinsi.
3. Sifət kimi: yaxşı cinsdən olan, əsilli. □ Cins madyan balanı döşündə saxlar. (Atalar sözü).
4. Soy, nəsil, mənşə, əsil-nəsəb.
5. Növ, çeşid. □ Ənva cins və nəslə mənsub qədəhlər qalxdı, araq boğazları qıcıqlayaraq keçib getdi. (Y.V.Çəmənzəminli).

cins² [cins] isim ingilis

Pambıqdan toxunan qalın və davamlı parça növü. □ Cins şalvar.

cinsi [cinsi] sifət ərəb

Cinsə aid olan, cinslə bağlı olan, cinsi göstərən. □ Cinsi əlamət. Cinsi hüceyrə.