Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

ceyranbaxışlı [ceyranbaxışdı]

ceyranbasan [ceyranbasan] sifət

İti qaçan. □ Ceyranbasan at.

ceyrangöz [ceyrangöz]

ceyrangözlü [ceyrangözdü] sifət

İri, qəşəng gözləri olan. □ Göllərində ördəkləri üzərlər; Çöllərində maralları gəzərlər; Güllərindən gəlinlər tac bəzərlər; Ceyrangözlü qızları var ölkəmin. (C.Cabbarlı).

ceyranı [ceyranı] isim

Musiqi. Azərbaycan xalq oyun havalarından birinin adı. (“Ceyranı” rəqsini adətən qadınlar ifa edir). □ ...ordlarını şişirdib zurnada “Ceyranı” havası çalan çalğıçıların qarşısında məharətlə oynayırdı. (M.Hüseyn).

ceyrankeçməz [ceyrankeşməz] sifət

Çox dar, keçilməsi çətin. □ Ceyrankeçməz yol.

ceyranotu [ceyranotu] isim

Botanika. Bəzi növlərinin üstü xovlu tükcüklərlə örtülü uzun qılçıqlı ot – bitki.

cəbbəxana [cəpbəxana] isim ərəb/fars

1. Silah və hərbi sursat saxlanan yer, anbar; arsenal; hərbi sursat, hərbi ləvazimat. □ Əlini çənəsinin altına söykəyib cəbbəxana meydanından gəlib-keçən kişilərə və qadınlara baxırdı. (M.S.Ordubadi).
2. Məcazi mənada: böyük ehtiyat mənbəyi. □ Ədəbiyyat dilin cəbbəxanasıdır. (M.İbrahimov).

cəbəl [cəbəl] isim

Dialekt. Dağ, çətin qalxılan yer.

cəbhə [cəphə] isim ərəb

1. Hərbi. Düşmənlə üz- üzə durub vuruşan ordu hissələrinin yerləşdiyi sahə, xətt; hər hansı bir yerdə çox geniş miqyasda aparılan hərbi əməliyyat; müharibə vaxtı ən iri qoşun birləşməsi, qoşun hissəsi. □ Cəbhə boyu hücuma keçmək. Cəbhə ləğv edilmişdir. Cəbhə komandanı. Cəbhə qərargahı.

2. Məcazi mənada: eyni vaxtda kütləvi surətdə, geniş miqyasda iş aparıla bilən yer, sahə. □ Bir cəbhənin adamları.

3. Məcazi mənada: hər hansı bir dövlət və ya siyasi fəaliyyət sahəsi. □ İdeoloji cəbhə.

4. Məcazi mənada: bir məqsəd, bir amal uğrunda çalışan adamların ən geniş birləşməsi. □ Sülh tərəfdarlarının vahid cəbhəsi. Xalq cəbhəsi.

5. Meteorologiya. Müxtəlif hava kütlələri arasında bölgü zonaları. □ Atmosfer cəbhəsi.

cəbhəçi [cəphəçi] isim

Müharibə vaxtı cəbhədə olan və ya olmuş adam. □ Cəbhəçi ailəsi. Cəbhəçilərin bayramı.

cəbr¹ [cəbr] isim ərəb

Zor, zor işlətmə, zülm. □ Fələkin cəbrindən, el tənəsindən; Dərdim artıb, bir ümmana dönübdü. (Aşıq Ələsgər)

cəbr² [cəbr] isim ərəb

Riyaziyyatın, ədədi qiymətlərindən asılı olmayaraq, kəmiyyət üzərində aparılan əməliyyatları öyrənən sahəsi. □ Cəbrə aid ilkin tədqiqatlar 4 min il əvvəl Babilistanda aparılmışdır.

cəbrən [cəbrən] zərf

Zorla, güclə, zor işlədərək, zorla məcbur edərək, məcburiyyət altında. □ Cəbrən razı olmaq. Cəbrən qəbul etmək.

cəbri¹ [cəbri] sifət

1. Zorla icra olunan, zorla edilən, məcburi, zorən. □ Hacıyevə nə üçünsə elə gəldi ki, bu gülüş cəbri bir gülüşdür. (Ə.Əbülhəsən).
2. İcbari, məcburiyyət altında. □ Beş gün keçdi, məhbuslar azad olundu və arx üstə cəbri iş ilə məşğul olanlar da öz işlərinə qayıtdılar. (B.Talıblı).

cəbri² [cəbri] sifət

Riyaziyyat. Cəbrə aid olan. □ İrrasional cəbri tənlik. Sadə cəbri ədədlər.

cəbrşünas [cəbirşünas] isim ərəb/fars

Cəbr mütəxəssisi.