Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

cansürtən [cansürtən] isim

Hamamda kisəçəkən; kisəçi. □ Vaqif Tiflisin vəziyyətini əvvəlcə hamamda cansürtən Ocaqquludan öyrəndi. (Y.V.Çəmənzəminli).

cantəzələyən [cantəzəliyən] sifət

Xoş, ürəyəyatan, ürəkaçan, canfəza. □ Getdikcə bir-birindən gözəl, bir-birindən füsunkar, cantəzələyən, ürəkaçan mənzərələr görürük. (M.İbrahimov).

cantıraq [cantırax] sifət

Canlı, cüssəli, çəlimli. □ Cantıraq oğlan. Cantıraq adam.

canverici [canverici] sifət 

Həyat bəxş edən, canlandıran, həyatverici, dirildən. □ Canverici baxış.

canvermə [canvermə] isim

Can üstə olma, cançəkişmə, ölüm halında olma.

canyandıran [canyandıran] sifət

Tapşırılan və ya öhdəsində olan işi, vəzifəni səylə, ürəklə yerinə yetirən, işə səy göstərən; səyli, çalışqan. □ ...İmran kimi işləyən, canyandıran köməkçin var. (S.S.Axundov).

canyandıranlıq [canyandırannıx] isim

1. Cəhd, qeyrət, hümmət, səy.
2. Qeydkeşlik, himayə, diqqət, şəfqət, canıyananlıq, qayğıkeşlik. □ Canyandıranlıq eləmək.

canyandırma [canyandırma] isim

Həddindən artıq birinin və ya bir işin qayğısına qalma, ürək yandırma, həddən artıq qeyrət və səy göstərmə, çalışma. □ Nə qədər dedim: – A kişi, getmə, dedi: – Olmaz! Bu da canyandırmanın axırı. (Ə.Haqverdiyev).

car¹ [car]

1. Car çəkmək (çağırmaq) – yüksək səslə camaata bir şeyi xəbər vermək, elan etmək, bildirmək. □ Tez olun, car çəkin! Car çəkin, bütün bazar əhli bura yığılsın! (Ə.Məmmədxanlı)

2. Car çəkmək (çağırmaq) – məcazi mənada: aləmə yaymaq, hamıya bildirmək, xəbər vermək, hamıya eşitdirmək (xəbəri, bir sözü və s.-ni). □ Ellərə car çəkən payızın səsi; Düzlərdə sərt əsən küləklərdədir. (N.Xəzri)

car² [car]

carçı [carçı] isim

1. Arxaizm. Car çəkən, uca səslə bir xəbəri və s. camaata elan edən, bildirən. □ ...Carçılar ortada gəzib, müxtəlif xəbərlər verirdilər. (S.Rəhman).
2. Məcazi mənada: müjdəçi, bir şeyin ilk xəbərçisi. □ Azərbaycan torpağı və Azərbaycan xalqının böyük iftixarı olan Nizami bütün dünyada humanizmi tərənnüm edən intibah dövrünün ilk carçısı idi. (M.İbrahimov).

cari [ca:ri] sifət ərəb

1. Arxaizm. Cərəyan edən, axan, axıcı.

2. Keçməkdə olan, hal-hazırkı, indiki, indi baş verən, cərəyan edən. □ Cari dərs ili. Cari vəziyyət.

cariyə [ca:riyə] isim ərəb

1. Tarix. Keçmiş zamanlarda özgə ölkələrdən zorla qaçırılaraq azadlıqdan məhrum edilən, pulla alınıb-satıla bilən, hər cəhətdən sahibinin arzularına tabe olan qız və ya qadın. □ Hökmdar saraylarının cariyələri olmasaydı, hökmdarlar bir gün də olsun öz mələkələri ilə yaşaya bilməzdilər. (M.S.Ordubadi).
2. Ümumiyyətlə qulluqçu, xidmətçi qız ya qadın. □ Bu qızı isə qaytarıb geri aparın, mənə kəniz və ya cariyə lazım deyil! (Ə.Məmmədxanlı).

carlama

carlamaq [carramax] feil

Car çəkmək, uca səslə camaata elan etmək, bildirmək. □ Uzaqdan çavuş carlayır, camaat salavat çəkir. (C.Məmmədquluzadə).

casus [ca:sus] isim ərəb

1. Məxfi materialları gizli surətdə öyrənib başqalarına çatdıran şəxs; birini addım-addım izləyən, hər hərəkətinə göz qoyan, pusan adam haqqında. □ ...Arandan gələn hər yad adamı dövlət casusu hesab edək. (P.Makulu).
2. Məcazi mənada: xəbərçi, şeytançılıqla məşğul olan. □ Məşədinin dostu... casus adlandırdığı tələbənin karikaturasını çəkib, ...altında “casus!” sözünü yazdı... (M.Hüseyn).