Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

ürək-dirək [ürəx'-dirəx']

Ürək-dirək vermək – ürək vermək, ürəkləndirmək, ruhlandırmaq, ümidləndirmək, təsəlli vermək, cəsarətləndirmək. □ Məşədibəy Səlimə ürək-dirək vermək əvəzinə, onu daha da kədərləndirdi. (M.Hüseyn).

ürəkdolusu [ürəx'dolusu] zərf

Həvəslə, fəxrlə, ağızdolusu, sevinə-sevinə.

ürəkdöyünmə [ürəx'döyümmə] isim

Xəstəlik, həyəcan, iti yerimək və s. nəticəsində ürəyin tez-tez döyünməsi. □ İstəmirəm, elə ürək döyünməm artıb. (N.Vəzirov).

ürəkdöyünməsi [ürəx'döyümməsi]

ürəkgetmə [ürəx'getmə]

ürək-göbək [ürəx'-göbəx'] isim

1. Ürək-göbək qalmamaq – gülməkdən qəşş etmək. □ Xan bayıra çıxıb gördü ki, Qəhrəman gəlir, amma altında bir at var ki, altı ayağı, alnında bir gözü, iki də maral buynuzuna oxşar buynuzu vardı. Xanda ürək-göbək qalmadı. (Nağıl).

2. Ürək-göbəyi düşmək – bərk qorxmaq, vahimələnmək; ürəyi düşmək. □ Çaydan keçəndə qurbağadan qorxub, ürək-göbəyi düşüb, dəli olub. (“Qurbani”).

3. Ürək-göbəyini yemək – bərk qorxmaq, bərk həyəcanlanmaq.

ürəkkeçmə [ürəx'keçmə] isim

Xəstəlik, ruhi sarsıntı nəticəsində huşunu itirmə halı; bayğınlıq, bihuşluq. □ ...indi bir ay olardı ki, ürəkkeçmənin əlaməti olan halları özündə hiss etməyirdi. (S.Hüseyn).

ürəkqopma [ürəx'qopma]

ürəklə [ürəx'lə] zərf

1. Qorxmadan, çəkinmədən, ehtiyat etmədən, hünərlə, cəsarətlə. □ Ürəklə vuruşmaq.

2. Həvəslə, ürəkdən, can və könüldən. □ Çox məclis qurmuşam ağ bulağında; Ürəklə danışıb gülmüşəm, dağlar! (Aşıq Şəmşir).

ürəkləndirici [ürəx'ləndirici] sifət

Ürəkləndirən, cəsarət verən, cəsarətini artıran, ürək-dirək verən, ruhlandıran (bir işə). □ Ürəkləndirici sözlər.

ürəkləndirmə

ürəkləndirmək [ürəx'ləndirməx'] feil

Cəsarətləndirmək, cəsarət vermək, ruhlandûrmaq, ürək-dirək vermək. □ Şövkət bacının da bizə köməkçi olduğu məni ürəkləndirdi. (B.Bayramov).

ürəklənmə

ürəklənmək [ürəx'ləmməx'] feil

Cəsarətlənmək, cəsarəti artmaq, cəsarət etmək, cəsarəti özünə qayıtmaq. □ Aydın bu sözlərdən bir az da ürəklənib sevinə-sevinə dedi... (M.Rzaquluzadə).

ürəkli [ürəx'li] sifət

Heç şeydən qorxmayan, qoçaq, cəsur, igid, qorxubilməz. □ O çox ürəkli uşaqdı.