Etimologiya lüğəti

israf

Ərəbcədir, sərf (eləmək), məsrəf sözləri ilə qohumdur. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

israr

Ərəbcə “dönməzlik” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

istehkam

Ərəbcə təhkim, möhkəm, hökumət sözləri ilə qohumdur. Kök samitləri h, k, m səslərindən ibarətdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

istək

Sözün əsli is-lə-k kimi olub, is indi müstəqil işlədilmir. İsti sözü ilə qohumdur. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

istəmək

İsnişmək, isinmək, isti sözləri ilə kökdaşdır. Kökü is hissəsidir, kəlmənin əsli is-sə-mək (su-sa-maq qəlibi üzrə) kimi olub, “istilik (mehribanlıq) arzulamaq” mənasını əks etdirib. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

isti

Söz işıq, ilıq, his,isinmək, ilğım kimi kəlmələrlə qohumdur. Türk dillərinin bə­zi­lərində həmin sözlər yılıq və çılıq, yışıq (və ya cışıq) formalarında işlədilir. Belə məlum olur ki, ulduz, alov, ilıq kimi sözlərin hamısı eyni kökə malik olub və ha­mı­sa da hərarət anlayışı ilə bağlıdır. İsti sözünün qədim kökü isdir. Buradan da is-in-mək, is-ti kimi sözlər əmələ gəlib, hətta istəmək (is+lə, yəni “işıqlı elə”), isin­mək, istək, işıq sözləri də qədim is kökü ilə bağlıdır. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

istidlal

Bu, ərəbcə dəlil kəlməsi ilə kökdaşdır. “Faktlardan nəticə çıxarmaq” de­mək­dir. İstifadə və fayda, istismar və səmərə, istehlak və həlak, ifrat və təfərrüat, dəf və müdafiə, lütf, lətif və iltifat, məxfi və xəfiyyə sözləri də öz aralarında qo­humdur. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

istifadə

Ərəbcədən alınma sözdür, fayda kəlməsi ilə qohumdur, “faydalanmaq” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

istigül

“İstədiyim gül” deməkdir. Nadir hallarda qız adı kimi işlədilir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

istiqamət

Ərəbcə qamət sözü ilə kökdaşdır, mənası “hərəkət yolu” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

istiqlal

Ərəbcə müstəqil sözü ilə kökdaşdır. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

istintaq

Ərəbcə müstəntiq sözü ilə kökdaşdır. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

istiot

1. Bu söz mənbələrdə ısı ot kimi yazılıb. İsti və ot sözlərindən əmələ gəlib: “yan­dıran ot (bitki)” deməkdir. Gicitkan sözünün ısırğan (dalayan, yandıran) sinonimi də mövcud olub. Görünür, o da “yandırmaq (qıcıqlandırmaq)” anlamı ilə qohum sözdür.

2. Başqa bir yozum: sözün ikinci komponenti ot yox, od olub (qabaq od yerinə, ot da işlədilib), sinonimlər birləşməsidir, “yandıran” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

istirahət

Ərəbcədir, rahat sözü ilə bağlıdır, “rahatlıq əldə etmək” deməkdir. Ərəb dilində istisalun məsdəri ilə bağlı olan isti hissəsi “приставка”ya uyğun gəlir. İstifadə, istiqraz, istismar tipli sözlərdəki isti hissəsi də məhz “приставка”dır. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

istiqraz

İsti hissəsi artikldır, qraz (qərzi) ərəbcə “borc” dur. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)