Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

zəncirəli [zənci:rəli] sifət

Zəncirəsi olan. □ Zəncirəli paltar.

zəncirləmə [zəncirrəmə] isim

zəncirləmək [zəncirrəməx'] feil

1. Zəncir vurmaq, zəncirlə bağlamaq. □ Köpəyi zəncirləmək.
2. Məcazi mənada: boğmaq, hərəkət etməyə, fəaliyyət göstərməyə imkan verməmək. □ Qanun var ki, zəncirləmiş ruhu, dili, həvəsi. (N.Rəfibəyli).
3. Məcazi mənada: özünü bir işə və ya şeyə bağlamaq, əl-ayağını bağlamaq. □ ..Fərhad həmişə eyş-işrətdə olduğu üçün özünü hələ zəncirləmək istəməyib Aslanın sözlərini rədd edirdi. (C.Cabbarlı).

zəncirlənmə

zəncirlənmək [zəncirrəmməx'] feil

1. Zəncirlə bağlanmaq, zəncir vurulmaq; bağlanmaq. □ Dar meydanda aslanın da zəncirlənər əl-ayağı. (S.Vurğun).
2. Zəncir kimi sıralanmaq, düzülmək.

zəncirlətmə

zəncirlətmək [zəncirrətməx'] feil

Başqasına zəncirlə bağlatmaq, zəncir vurdurmaq.

zəncirli [zəncirri] sifət

1. Zənciri olan. □ Zəncirli saat.
2. Zəncirlə bağlanmış, zəncir vurulmuş; əl-ayağında zəncir olan. □ Zəncirli qullar.
3. Məcazi mənada: əl-ayağı bağlı, əsir edilmiş, müti. □ Zəncirlidir qoca qartal; Qanadları qəfəsdədir. (S.Vurğun).
4. Məcazi mənada: dəli. □ Ağıllınız kimdir? – Qabaqda gedən zəncirli. (Atalar sözü).

zəncirotu [zəncirotu] isim

Botanika. Qırıldıqda içərisindən süd kimi maye ifraz edən qısagövdəli, uzunsaplaqlı ot bitkisi. □ Acıqovuq və ya zəncirotu cinsinin səbəti silindr şəkilli və ya zəngvarıdır.

zəncirvari [zəncirva:ri] sifət

Zəncir kimi; davamlı, sürəkli, silsiləli. □ Zəncirvari reaksiya.

zəncirvuran [zəncirvuran]

zəndeyi-zəhlə [zənde:yi-zəhlə]

1. Zəndeyi-zəhləsi getmək – tamam zəhləsi getmək, acığı gəlmək, görməyə gözü olmamaq. □ Vəzirin Kəl Həsənnən zəndeyi-zəhləsi gedirdi. (Nağıl).
2. Zəndeyi-zəhləsini aparmaq – tamam zəhləsini aparmaq, acığını tutdurmaq, hiddətlənməsinə səbəb olmaq.

zənəx [zənəx] isim fars

Klassik ədəbiyyatda çənə, alt çənə mənalarında işlənmişdir. □ Münəvvər üz, lalə zənəx, tər buxaq; Tamam bir yanadır, bir yana gözlər. (M.P.Vaqif).

zənəxdan [zənəxdan] isim fars

Klassik ədəbiyyatda çənədə, yaxud yanaqda çuxur mənalarında işlənmişdir. □ Siyah tellər ağ buxağın yanına; Xırda tellər zənəxdanə düşübdür. (M.V.Vidadi).

zənəxdanlı [zənəxdannı] sifət

Zənəxdanı olan, çənəsində və yaxud yanağında çuxuru olan. □ Çoxdur ağ bədənli, büllur buxaqlı; Lalə zənəxdanlı, qönçə dodaqlı. (M.P.Vaqif).