Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

ox¹ [ox] nida

1. Təəssüf, məyusluq, peşmançılıq, narazılıq və s. hissləri ifadə edir. □ Ox, bu nə işdir, elədim. Ox, başımız getdi. Ox, sənin əlindən haraqaçaq?
2. Heyrət, təəccüb, heyranlıq, həsrət ifadə edir. □ Ox, belə bir gözəl oğlandan əl çəkmək olarmı? (C.Cabbarlı).
3. Sevinc, şadlıq, məmnunluq ifadə edir. □ Ox, nə gözəl havadır.
4. Nəvaziş, şəfqət, oxşama məqamında işlənir. □ Ox, oğlum!

ox² [ox] sifət

1. Yayla atılan itiuclu və ya ucuna iti dəmir keçirilmiş mil (qədim silah növü). □ Oxu yaya qoymaq. Oxla ovu vurmaq.
2. İstiqamət göstərmək üçün həmin mil şəklində işarə.
3. Maşının, mexanizmin və s.-nin hərlənən hissəsinin, habelə çarxın keçirildiyi mil, tir. □ Avtomobilin oxu.
4. Mehvər. □ Yer kürəsinin oxu. Planetlərin öz oxları ətrafında fırlanması.
5. Hər hansı cismin simmetriya və ya ağırlıq mərkəzindən keçən düzxətt. □ Təyyarənin oxu. Fırlanma oxu.

oxabənzər [oxabənzər]

oxalama

oxalamaq [o:xalamax] feil

Bədənin hər hansı bir yerini barmaqları ilə sıxmaq, əzişdirmək; əlini gəzdirib ovucla sıxmaq, ovmaq; masaj eləmək.

oxalanma

oxalanmaq [o:xalammax] feil

Masaj edilmək; ovulmaq.

oxatan¹ [oxatan] isim

Arxaizm. Ox-kamanla silahlanmış əsgər.

oxatan² [oxatan] isim

Zodiak bürcü.

oxay [oxay] nida

Məmnunluq, sevinc, bir şeydən xoşlanmanı, bir şeyin cana yayıldığını bildirir. □ Oxay, ay varım-dövlətim, əlin nə yaxşı sərindir. (B.Bayramov).

oxdan [oxdan] isim

Arxaizm. Çiyindən asılan oxqabı, oxluq, sadaqa (dəridən və yaağacdan olardı). □ ...kamanı köhnə oxdanı sadə bir dəridən ibarət idi. (M.S.Ordubadi).

ox-kaman [ox-kaman] isim

Ox və kamandan ibarət primitiv silah; ox-yay. □ Elə ki, gün batdı, axşam oldu, Məlikməmməd qıvraq geyinib, ox-kamanını götürüb bağa getdi. (Nağıl).

oxqabı [oxqabı]

oxlama

oxlamaq [oxlamax] feil

1. Oxla vurmaq. □ Ceyranı oxlamaq.
2. Ox keçirmək, ox salmaq. □ Arabanı oxlamaq.

oxlanma

oxlanmaq [oxlammax] feil

1. Oxla vurulmaq. □ İgidim oxlanıbdı; Ürəklər qara qandı. (Bayatı).
2. Ox keçirilmək, ox salınmaq.