Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

kontrakt [k'antrak't] isim alm. kontrakt < lat. contractus – müqavilə, razılaşma

Müqavilə, bağlaşma; ölkələr, firmalar və s. arasında hüquqi münasibət, vəzifələrin müəyyən olunması, dəyişilməsi və ya ləğv edilməsi haqqında iki və çoxtərəfli yazılı razılaşma. □ Kontrakt bağlamaq.

kontrast [k'antrast] isim fr. contraste – əkslik

Kəskin şəkildə büruzə verilən təzad. □ Kontrast yaratmaq.

kontur [k'ontur] isim fr. contour – cizgi

1. Predmetin, obyektin formasını, sərhədlərini göstərən xətt. □ Qurğunun konturları.

2. Müzakirə, problem, məsələ və s.-nin tematik çərçivəsi, hüdudları. □ Diskussiyanın konturlarını cızmaq.

3. Mobil rabitədə danışıq balansının limitləşdirilmiş müddət göstəricisi. □ Kontur yükləmək.

4. Elektrotexnika. Keçiricilərin qapalı dövrəsi.

See also:

konvensiya [k'anvensiya] isim fr. convention < lat. conventio – razılaşma, müqavilə

Hər hansı beynəlxalq miqyaslı problemlə (terrorla mübarizə, ekologiya və s.) bağlı xüsusi əməkdaşlıq sahəsində hökumətlərarası müqavilə. □ BMT-də beynəlxalq hüququn məcəllələşdirilməsi də konvensiya adlanır.

konversiya [k'anversiya] isim ing., fr. conversion < lat. convertio – çevrilmə, dəyişiklik

1. Vaxtı ilə buraxılmış dövlət istiqrazı şərtlərinin dəyişilməsi (faizin azalması, ödəmə vaxtının dəyişilməsi və s).

2. Hərbi-sənaye şirkətinin xalq tələbatına uyğun məhsullar istehsal edən şirkətə çevrilməsi (yaxud əksinə). □ Konversiya prosesi.

3. Dilçilik. Bir nitq hissəsinə aid olan sözün cümlədə başqa nitq hissəsi kimi işlənməsi; məs., “Ahın göyləri titrətdi” cümləsində “ah” nida olsa da, isim kimi işlənmişdir. □ Konversiya hadisəsi.

4. Kimya. Qaz qarışığının ilkin tərkibini dəyişdirmək üçün qazların yenidən emalı prosesi.

konvertasiya [k'anvertasiya] isim fr. convertir < lat. convertere – dəyişmək, çevirmək

Digər formaya, başqa keyfiyyətə çevrilmə; bir valyuta növünün və ya qiymətli kağızın gündəlik məzənnəyə uyğun olaraq digərinə dəyişdirilməsi. □ Konvertasiya əməliyyatı.

konveyer [k'anveyer] isim ing. conveyer – tədricən hamısını daşımaq

Emal, istehsal olunan məhsulun bir əməliyyatdan digərinə fasiləsiz ötürülməsi; yük daşınması üçün qurğu. □ Konveyer üsulu.

konyunktur [k'anyunk'tur] isim fr. conjoncture < lat. conjunctura < conjungere – bağlı, əlaqəli

1. Hər hansı hadisə, iş və prosesin gedişinə təsir edən şəraitin yaranması üçün şərtlər məcmusu. □ Müxtəlif proseslər və meyillərin qarşılıqlı əlaqəsi nəticəsində hər an iqtisadiyyatda müəyyən vəziyyət yarana bilər ki, bu da konyunktur adlanır.

2. Mövcud ictimai-siyasi şəraitin ədəbiyyat, incəsənət qarşısında qoyduğu tələblər (adətən, mənfi çalarda işlənir). □ Konyunktura uyğunlaşmaq.

kooperasiya [k'aperasiya] isim alm. kooperation < fr. cooperation < lat. cooperatio – əməkdaşlıq

1. Əməyin təşkili formalarından biri. □ Kooperasiya şəraitində insanlar eyni, yaxud bir-biri ilə əlaqəsi olan müxtəlif əmək prosesində birgə fəaliyyət göstərir.

2. Tərkibinə daxil olan üzvlərinin öz vəsaiti hesabına yaradılan sənaye, ticarət və s. birliyi. □ Kənd təsərrüfatı kooperasiyası.

koordinasiya [k'ardinasiya] isim alm. koordination, fr. coordination < lat. coordinatio < co – birgə + ordinatio – yerləşmə, sıralama

İşin, prosesin elementləri arasında qarşılıqlı əlaqələrin effektiv qurulmasına yönəldilmiş fəaliyyət; effektiv nəticə almaq məqsədilə qarşılıqlı birgə hərəkətlərin əlaqələndirilməsi, ümumi fəaliyyətin tənzimlənməsi. □ Koordinasiya mərkəzi.

kordon [k'ardon] isim fr. cordon – sıra

Sərhəd dəstəsi, postu; kütləvi tədbirlər zamanı hərəkəti məhdudlaşdırmaq, digər ərazilərə keçməsinin qarşısını almaq məqsədilə sıx düzülmüş mühafizə postu; belə dəstənin qərar tutduğu yer. □ Bəzən meşə və qoruqlarda qoyulmuş mühafizə postlarını da kordon adlandırırlar.

korifey [k'arifey] isim fr. coryphee < yun. koryphaios – başçı

1. Tarix. Qədim yunan tamaşalarında xor rəhbəri.

2. Hər hansı sahədə (elm, incəsənət, ədəbiyyat və s.) görkəmli xadim; böyük əsərlər yaratmış, üslubu və yaradıcılıq tərzi ilə seçilən, öz sahəsində iz qoymuş yaradıcı şəxs, ustad sənətkar. □ Canlı korifey.

korporasiya [k'arparasiya] isim alm. korporation < fr., ing. corporation < lat. corporatio – birlik

İqtisadi təsisat növü; ümumi maraqlar əsasında yaradılmış qapalı qrup. □ Maliyyə korporasiyası.

korpus [k'orpus] isim alm. korpus < lat. corpus – bədən, gövdə

1. Bir şeyin (canlı və ya cansız) gövdəsi. □ Korpusu irəli vermək.

2. Maşın, mexanizm, qurğu və aparatların qoruyucu üst hissəsi. □ Telefonun korpusu.

3. Eyni inzibati əraziyə daxil olan binalardan biri. □ Əsas korpus.

4. Hərbi. İri qoşun birləşməsi. □ Korpus komandiri.

5. Bəzi ölkələrdə qapalı hərbi təhsil ocağı. □ Korpus məzunu.

6. Rəsmi nümayəndəlik. □ Diplomatik korpus.

7. Poliqrafiya. Keqli 10 punkta (3,76 mm-ə) bərabər olan mətbəə şrifti.

See also:

korrekt [k'arrek't] sifət fr. correct < lat. correctus – düzəlmiş

Ədəbli, nəzakətli; ətrafdakılara qarşı hörməti gözləyən. □ Korrekt hərəkət. Korrekt sual.