Azərbaycan şəxs adlarının izahlı lüğəti

FƏRİZƏ ərəb.

fariza sözündəndir.

Fərizə qadın adı icra ediləsi iş, borc, miras anlamlarını ifadə edir.

FƏRQA ərəb.

farq sözündəndir.

Fərqa qadın adı fərq, təfavüt, seçmə, sonalama mənalarındadır.

FƏRQANƏ top.,

Farqana Özbəkistanda şəhərlərdən birinin adındandır.

Tyan-Şan dağ silsiləsində üçbucaq formasında olan çökəklik də Fərqanə adlanır. Toponimlərlə əlaqədar araşdırmalarda Fərqanə vadisi və eyni adlı silsilə və şəhərin adının tacik dilindəki “parğana” (dağarası çökəklik) sözündən yarandığı qeyd edilmişdir.

FƏRQİYƏ ərəb.

farq sözündəndir.

Fərqiyə qadın adı fərqlənən, seçilən anlamlarını ifadə edir.

FƏRQİYYƏ

FƏSİLƏ ərəb.

fasila sözü dilimizdə quruluşca oxşar, mənşəcə bir-birinə yaxın olan bir neçə heyvan və ya bitki cinsinin əmələ gətirdiyi qrup mənasını ifadə edir.

Azərbaycan məişətində ailədəki qadın adları ilə həmqafiyə olsun deyə mənasına fikir verilmədən qoyulan şəxs adları sırasındadır. Fəsilə qadın adı təfavüt, seçmə, sonalama mənalarındadır.

FƏSLİGÜL ərəb-fars.

fasligül sözündəndir.

Fəsligül qadın adı çiçək fəsli, gül fəsli (bahar fəsli nəzərdə tutulur) anlamlarını ifadə edir. Xalq şeirində də, klassik poeziyada da tez-tez rast gəlinən poetik ifadələrdəndir.

FƏTHİYƏ ərəb.

fath sözündəndir.

Fəth sözü bədii ədəbiyyatda, klassik poeziyada əsir etmək, məftun etmək, valeh etmək kimi məcazi mənalarda tez-tez rast gəlinir. Fəthiyə qadın adı da sözün məcazi mənası ilə əlaqədar olub, məftun edilməklə, əsir edilməklə əlaqədar anlamları ifadə edir.

FƏTHİYYƏ

FƏZA ərəb.

faza sözündəndir.

Fəza şəxs adı dilimizdə iki mənada işlənir: 1. Kainatda sonsuz boşluq, dünyanın, ulduzların içində olan boşluq, geniş meydan, ucu-bucağı görünməyən boşluq, göy, asiman; 2. Yüksəklik, ənginlik. Azərbaycan antroponimikasında müştərək adlar sırasında olan Fəza şəxs adı göy, asiman, ənginlik anlamlarını ifadə edir.

FƏZİLƏT ərəb.

fazilat sözündən olub, insanda ağıl, kamal, elm-mərifət, mərdlik, yüksək mənəviyyat, alicənablıq, müdriklik, kamillik, ehtiram doğuran sifətləri bildirir.

Fəzilət şəxs adının sonuncu səsinin düşməsindən yaranmış Fəzilə də sonradan müstəqil qadın adı kimi formalaşmışdır.

FƏZİLƏ

FİDAN azərb.

fidan yenicə yetişən cavan ağac və ya kol anlamındadır.

Klassik ədəbiyyatda obrazlı ifadələrdə tez-tez rast gəlinir. Fidan sözünün incə, zərif kimi məcazi mənaları vardır. Fidan qadın adı sözün məcazi mənası ilə əlaqədardır. Məişətimizə XX əsrin 40-cı illərindən daxil olmuş Fidan qadın adının geniş yayılması XX əsrin altmışıncı illərinə təsadüf edir. Həmin dövrdən günümüzə qədər Fidan Azərbaycanda dəbdə olan qadın adları sırasındadır. Fidan qadın adının sonuna -a sonluğu artırmaqla Fidanə variantı da yaranmışdır. Adın daşıyıcılarından Dövlət mükafatı laureatı, Xalq Artisti, Azərbaycan Respublikasının “Şöhrət” Ordeni ilə təltif olunmuş Fidan Qasımova XX əsrdə Azərbaycan vokal məktəbini beynəlxalq səviyyəyə qaldırmış və xarici ölkələrdə keçirilən bir çox nüfuzlu vokal müsabiqələrinin qalibi olmuş ilk müğənnidir.

FİDANƏ

FİDANGÜL