Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

şəlnəx'

İmişli

Axmaq, yelbeyin. □ Ona ehtibar eləmə, o, şəlnəx' adamdı.

şəlo:

Ağcabədi

Qalın, sıx. □ Pambıx seyrəlməsə şəlo: olar.

şəlpex'

Meğri

Böyük və sallaq quyruqlu qoyun.

şəlpə

Bakı, Cəbrayıl, Gədəbəy, Goranboy, Kürdəmir, Quba, Mingəçevir, Salyan, Ucar

1. Köhnə palaz; köhnə palaz parçası (Bakı, Cəbrayıl, Kürdəmir, Quba, Salyan, Ucar). □ Altuna şəlpə at, irah olsun (Kürdəmir); Qapı ağzına şəlpə saldım (Salyan); O şəlpəni gəti sər ocağın qırağına (Cəbrayıl).

2. Cır-cındır, köhnə parça, əsgi (Bakı, Goranboy, Gədəbəy, Quba, Mingəçevir).

şəlpəsi işləməmək

Kürdəmir

İşi düzəlməmək, kələyi baş tutmamaq. □ Onun şəlpəsi işləmədi burda.

şəlpədodax

Zəngilan

Yekədodaq, sallaqdodaq.

şəlpəx'

Meğri

şəlpiy

İrəvan

Keyfiyyətsiz, yağsız ət. □ Bu şəlpiyi niyə alıbsan?

şəlpütə

Biləsuvar

Xalça növü.

şəltə¹

Ağdam, Böyük Qarakilsə, Goranboy, Xocalı, Kürdəmir, Qazax, Şuşa

Kişi alt tumanı. □ Əyləndə gədənin şəltəsi partdıyıf, cırılıf (Ağdam); Şəltəni şalvarın altınnan giyillər (Goranboy); Şalvarın altınnan geyillər, ona şəltə deyirdix', indi tuman deyillər (Xocalı); Altımnan şəltəm tüşürdü, güjnən gəlif çıxmışam (Şuşa).

şəltə²

Böyük Qarakilsə, Gədəbəy, Gəncə, Qazax, Qusar

1. Cır-cındır.

2. Köhnə palaz.

3. Köhnə yorğan-döşək. □ Öyündə iküş <iki-üç> şəltədən savayı nə var kın? (Gədəbəy); Bu ku lap şəltədi (Böyük Qarakilsə).

şəltə³

Şəki

Qız evinə nişan aparı­lan gün. □ Şəltə qız öyünə parça aparan günə diyillər.

şəltəsi üzgənməx'

Gədəbəy

Vəziyyəti yaxşılaşmaq, pullanmaq. □ Qasımın da şəltəsi üzgəndi.

şəltəsi işləməməx'

Ağdam, Kürdəmir, Şuşa

Kələyi baş tutmamaq, hiyləsi baş tutmamaq. □ Də:sən, onun burda şəltəsi işdəmədi, çıxıf getdi (Ağdam); Sənin kimisinin şəltəsi buralarda işdəməz, a bala (Şuşa).

şəltək

Goranboy

Köhnə ayaqqabı.

şəl-şül

Meğri

Meyvə, mer-meyvə. □ Telli Fərəş, get bikkə şəl-şül gəti yəyəx', genə hara dönsə sən bizdən çahılsan.

şəmbəllə

Culfa, Naxçıvan, Ordubad

Əkilən yem otu. □ Şəmbəlləni bir dəfə əkərıx, bir dəfə biçərıx (Ordubad); Şəmbəllə yoncuya oxşar otdu, özü də yazda əkillər (Culfa).