Jurnalistika terminləri lüğəti

kolorit

lat. color – rəng

Əsərin, materialın dilində, təsvir və təhkiyədə spesifik ­mə­­­­­qamların məcmusu; özünəməxsus tərz.

K. anlayışı çox vaxt obrazların nit­qində, davranışında, məişətində təzahür edən sosial mənşə, xüsusilə millilik ele­ment­ləri ilə bağlıdır. Müəllif nitqin im­kan­larından istifadə edərək etnik detallara nə qədər çox diqqət yetirirsə, milli K. də əsər­də bir o qədər qabarıq nəzərə çarpır və s.

kolumnist

ing. column – sütun

1. Mətbu nəşrdə hər hansı daimi rubrikanı aparan ­jurnalist.

Termin 1915–20-ci illərdə Amerika mətbuatında yaranıb. 

2. Televiziya və radioda, əsasən, monoloq tipli verilişın daimi aparıcısı.

komiks

ing. comic < yun. komikos – şən, gülməli

Süjeti təşkil edən hadisələrin şəkillər vasitəsilə nəql olunduğu əsər.

İlk K.-lər XIX əsrin sonlarında ABŞ mət­bu­a­tında meydana gəlib. Onlar sosial məz­munlu, komik xarakterli süjetə malik ol­duqları üçün K. adlandırılıb. Zaman keç­dikcə K.-lərin mövzusu genişlənib; burada fantastika, detektiv, superqəhrəmanların macəraları üstünlük təşkil etməyə baş­layıb. K. çox vaxt mətnin və vizual təsvirin vəh­dətini nəzərdə tutur, buna görə onun, adə­tən, iki müəllifi (yazıçı və rəssam) olur. Bir sıra K.-lər mövcud əsər­lərin süjeti əsasında yaradılır, digərləri elə K. şəklində meydana çıxır və məşhurlaşır. Sten Linin populyar «Hörümçək adam» K.-i yazıçının rəssam Stiv Ditko ilə əməkdaşlığı nəti­cəsində ya­ranmış orijinal əsərlərə misaldır. 

kommersiya intervalı

Televiziya və radioda reklam fasilələri, reklamlar üçün ay­rılan vaxt.

kommersiya sirri

Hüquqi və fiziki şəxs­lərin istehsal, texnoloji, idarəetmə, maliy­yə və başqa fəaliyyəti ilə bağlı olan, sa­­hi­bin­dən icazəsiz açıqlanması onun qanuni ­ma­raqlarına ziyan vura bilən məlu­matlar.

Məlumatın K.S.-nə aid edilməsi üçün o, üç tələbə cavab verməlidir: kommersiya dəyərinə (mənfəət əldə etmək baxımından əhəmiyyətə) malik olmalıdır; sahibi tərəfindən xüsusi tədbirlər həyata keçirilməklə qorunmalıdır; əldə edilməsi qanuni əsaslarla məhdudlaşdırılmalıdır.

kommersiya sirrinə aid edilməyən məlumatlar

kommersiya sirrinin yayılması

kommersiya televiziyası

Əsas gəlir mən­­bəyini reklam fəaliyyəti təşkil edən və qeyri-büdcə vəsaitləri hesabına maliy­yə­ləşən televiziya kanalı.

K.T. həm proqram siyasətinə, həm də təşkilati strukturuna görə dövlət və ictimai televiziyalardan fərq­lənir.

kommersiya yolu ilə yayım

Müəyyən haqq müqabilində həyata keçirilən yayım.

Mətbu nəşrlərin abunə və satışı, televiziya kanallarının pullu yayımı K.Y.İ.Y. he­sab ­olunur.

kommunikabellik

lat. communicabilis – birləşdirilmiş

1. Əlaqə yaratmaq, ün­siy­yət qurmaq bacarığı. 

2. İnformasiyanın müxtəliftipli ötürmə sistemlərinin bir-birinə uyğun­laş­dırılma imkanları.

kommunikasiya

lat. communico – ümu­mi­ləşdirirəm, əlaqələndirirəm

1. İnformasiya mübadiləsi, məlumatın hər hansı üsulla ünvana çatdırılması prosesi. 

2. İki və daha çox obyekt arasında əlaqə. 

3. Jur­na­listikanın fərdlər, sosial qruplar, cəmiy­y­ət­lər arasında əlaqə yaratmaqdan ibarət olan ən mühüm funksiyalarından biri.

kommunikasiya texnologiyaları

kommunikasiya vasitələri

Fərdlər, so­si­al qruplar, cəmiyyətlər arasında informa­siya mübadiləsi prosesində istifadə olunan üsulların, məlumatın ötürülməsinin bütün formalarının cəmi.

Müasir elmdə K.V. termininin dəqiq sərhədlərini müəy­yən­ləşdirmək mümkün deyil: insanın şüu­runa, hiss orqanlarına təsir edən, informasiya çatdıran nə varsa, hamısı K.V. kimi nə­zər­dən keçirilir. Nəinki media, fərdi və kollektiv ünsiyyət formaları, hətta ün­siyyətin, məlumatın, informasiya da­şıyan istənilən əşyanın özü də K.V. hesab olunur.

kommunikator

lat. communica­­tio – mə­lumat, açıqlama

1. Müəyyən nəticəni əldə etmək üçün ünsiyyətdə ol­duğu şəx­sə təsir göstərməyə çalışan mü­təxəssis.

K.-lar teleradio verilişlərində, biznesdə, böh­ranlı şəraitdə mühüm funk­siyalar ­ye­­rinə yetirirlər.

2. ,Fərdlər, sosial qruplar, cə­miyyətlər ara­sında əlaqəni təmin edən is­tənilən kütləvi informasiya vasitəsi. 

3. Mobil rabitə funk­siyasına malik kiçik fərdi kompüter.

kommunike

lat. communicatio – mə­lumat, açıqlama

Bir və ya bir neçə höku­mətin, əsasən, beynəlxalq əhəmiyyətli mə­sələlərə dair rəsmi məlumatı.