Все словари

əklil [əklil] isim ərəb

Çiçəklərdən və ya yarpaqlardan dairə və ya tac şəklində hörülmüş bəzək; çələng. □ Canlı çiçəklərdən düzəldilmiş əklil.

əkmə [əkmə] sifət

əkmək¹ [əx'məx'] feil

1. Sürülmüş yerə toxum atmaq, toxum səpmək. □ Nə əkərsən, onu biçərsən. (Atalar sözü).
2. Quyu şəklində qazılmış yerə ağac, kol və s. basdırmaq. □ Ağac əkmək. Tikan əkən, gül dərməz. (Atalar sözü).
3. Məcazi mənada: başlanğıcını qoymaq, binasını qoymaq. □ İllər keçib, zəmanələr dolanıb, o şəxslərin əkdikləri toxumlar bar verib. (Ə.Haqverdiyev).
4. Məcazi mənada: döl qoymaq, törətmək. □ Goruna od qalansın, ay bu sarsaq kişini əkən dədə! (Molla Nəsrəddin lətifələri).

əkmək² [əx'məx'] isim

Çörək. □ Əkmək almaq.

əkmək³ [əx'məx'] feil

Hiylə və tədbirlə yola salmaq, yanından uzaqlaşdırmaq, rədd etmək, başdan eləmək. □ Bəyin fikrinə gəldi ki, aşnam məni əkmək istəyir. (Mir Cəlal).

əknaf [əknaf] isim ərəb

Arxaizm. Ətraf, tərəf, cəhət, ətrafdakı yerlər. □ Çox çəkmədi ki, ətraf və əknafda aclıq başladı. (S.S.Axundov).

əkrəm [əkrəm] sifət ərəb

Klassik ədəbiyyatda kəramətli, comərd, alicənab mənalarında işlənmişdir.

əks¹ [əks] isim ərəb

1. Bir şeyin işıq şüalarının sınması nəticəsində hamar, parlaq səth, güzgü, su və s. üzərində görünən şəkli, surəti. □ Güzgü əyri olsa, əksi əyri göstərər. (Atalar sözü).
2. Səsin bir yerə dəyib geri dönməsi. □ Elə dərələr vardır ki, bir səs çıxaranda dörd əks alırsan.
3. Şəkil, fotoşəkil. □ Sitarənin xəyalında bir cavan oğlanın əksi nəqş bağlamışdı. (Y.V.Çəmənzəminli).

əks² [əks] sifət ərəb

1. Tərs, inad, höcət. □ Çox əks adamdır, dediyindən əl çəkmir.
2. Zidd, tərs. □ Yalan doğrunun əksidir. Əks fikir. Əks nəticə.

əks-cərəyan [əks-cərəyan] isim ərəb

Cərəyanın əksinə olan cərəyan.

əksetdirici [əksetdirici] isim

1. İşıq və ya istilik şüalarını, elektromaqnit dalğalarını əks etdirmək üçün cihaz. □ Avtomatın fənərinin əksetdiricisi.
2. Sifət kimi: əks etdirən, əks etdirmək üçün olan. □ Əksetdirici alət. Əksetdirici aynalar.

əksetmə [əksetmə] isim

Səs, işıq və s.-nin bir yerə dəyib geri qayıtması; inikas.

əks-əməl [əks-əməl] isim ərəb

Görülən işin əksi, ziddi.

əksər [əksər] sifət ərəb

1. Ən çox, lap çox, həddən ziyadə, ümumiyyətlə. □ Əksər hallarda (çox hallarda).
2. Təsirlik halda: əksəri – çoxu, çoxusu, əksəriyyəti. □ Camaatın əksəri. Tələbələrin əksəri yaxşı oxuyur.

əksərən [əksərən] zərf ərəb

Çox vaxt, çox zaman, çox hallarda, əksəriyyəti, çoxu. □ Əksərən onu axşamlar görmək olur.

əksəriyyət [əksəriyət] isim ərəb

Çoxluq, ən böyük hissə. □ Böyük əksəriyyət. Camaatın əksəriyyəti.

əks-həmlə [əks-həmlə]

əks-hücum [əks-hücum] isim ərəb

Hərbi. Hücuma qarşı olan hücum, hücum edən düşmənə qarşı hücum. □ Əks-hücuma keçmək. Düşmənin əks-hücumu nəticəsiz qaldı.