Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

adax [adax] isim

Ad, nişan, deyik. □ Adax günü.

adaxlama

adaxlamaq [adaxlamax] feil

Nişanlamaq, ad etmək. □ Ay kişi, qonşu qızımızı oğluna adaxlamaq istəyir.

adaxlanma

adaxlanmaq [adaxlammax] feil

Nişanlanmaq, nişan taxılmaq. □ Artıq iki il idi ki, adaxlanmışdı, amma toydan xəbər yox idi.

adaxlı [adaxlı] sifət

Nişanlı, deyikli; nişanlanmış, adaxlanmış. □ Röyada adaxlı olduğunuzu görmək çox karlı və gəlirli işlərə girişəcəyinizə işarədir.

adaxlıbazlıq [adaxlıbazdıx] isim

1. Oğlanın gizli olaraq adaxlısı ilə görüşməsi. □ Mən istədim ki, adaqxlıbazlığa gecə gəlim, halbuki gündüz də bu hasardan aşmaq çətindir (Ü.Hacıbəyli).

2. Qadınlarla xəlvəti görüşmə; müaşiqə.

baba [baba] isim

1. Atanın, ya ananın atası; nəvəsi olan kişi. □ Hər saqqalı baba olmaz. (Atalar sözü).
2. Bəzi yerlərdə ataya deyilir.
3. Yaşlı və hörmətli kişi, yaxud yaşlı kişiyə hörmətlə müraciət, çox qoca kişi mənasında. □ Durub cütçü baba öpdü alnımdan; Bildim ki, mehriban olurmuş insan. (S.Vurğun).
4. Bəzən xitab yerində işlənir. □ Baba, məndən nə istəyirsən?
5. Sadə, adi, fağır mənasında (adətən təvazö üçün peşə, sənət bildirən sözlərə qoşulur). □ Mən yoxsul bir müəllim babayam. (Ə.Haqverdiyev).
6. Əcdad (yalnız cəm şəklində işlənir). □ Babalarımızın yadigari. Seyrə vardıqda o heçlikləri mən; Deyirəm: torpağa dönmüş babalar.. (S.Vurğun).

babacan [babacan] isim

1. Babaya, yaxud qoca kişiyə mehribanlıqla müraciət. □ Babacan, bir az oturub dincinizi alın.

2. Ataya müraciət. □ Kişi ağlar gözilə qıldı fəğan; Söylədi oğlu: – Ağlama, babacan! (M.Ə.Sabir).

babadanqalma [babadanqalma] sifət

1. İrs, miras. □ Babadanqalma ev.
2. Məcazi mənada: çox köhnə, qədim, vaxtı keçmiş. □ Babadanqalma üsullarla işləmək olmaz.

babal

babalıq [babalıx] isim

1. Ögey baba.
2. Baba ilə nəvəsi arasındakı qan qohumluğu, babanın nəvələri üzərindəki haqqı.

babasil [babasil] isim ərəb

Tibb. Düzbağırsağın aşağı hissəsindəki qan damarlarının şişməsi nəticəsində tez-tez qanayan düyünlərin əmələ gəlməsindən ibarət xəstəlik. □ Babasil, düzbağırsaq venalarında qan durğunluğundan irəli gəlir.

adaxlılıq [adaxlılıx] isim

Adaxlı olma.

babasilli [babasilli] sifət

Babasil xəstəliyi olan. □ Babasilli adam.