Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

zöhrə [zöhrə] isim ərəb

1. Astronomiya. Günəş sisteminə daxil olan yeddi ulduzdan biri və bütün görünən ulduzların ən parlağı; Karvanqıran, Venera.
2. Məcazi mənada: eşq ilahəsi (klassik poeziyada adətən gözəllik rəmzi kimi “Zöhrə ulduzu” şəklində işlənmişdir). □ Müştəridir sənə Zöhrə fələkdə; Gecə-gündüz övsafını deməkdə. (Q.Zakir).

zöhrəotu [zöhrəotu] isim

Botanika. Qarşı-qarşıya yerləşmiş yarpaqları olan çoxillik zəhərli bitki (yarpaqlarından və gövdəsindən göy rəng hasil edilir).

zöhrəvi [zöhrəvi] sifət ərəb

Tibb. Əksər hallarda cinsi əlaqə ilə keçən. □ Zöhrəvi xəstəlik.

zökəm [zökəm] isim ərəb

Tibb. Burnun daxili qişasının iltihabı nəticəsində burundan selikaxma və tez-tez asqırma şəklində təzahür edən xəstəlik. □ Qızdırmadan, zökəmdən zara gəlib adamlar. (H.Hüseynzadə).

zökəmli [zökəmli] sifət

1. Zökəm olmuş, zökəm xəstəliyinə tutulmuş.
2. İsim kimi: zökəm olmuş, zökəm xəstəliyinə tutulmuş adam.

zövc [zövc] isim ərəb

Kişi, ər. □ ..Mahmudun atası Allahın rəhmətinə vasil olandan hənuz zövc ixtiyar etməyibsən. (P.Makulu).

zövcə [zövcə] isim ərəb

Arvad, həyat yoldaşı, qadın. □ Taleyin varmış, əzizim, Jasmen! Daha dilbərdir ölən zövcəndən. (H.Cavid).

zövq [zövk'] isim ərəb

1. Hər hansı bir xoş təəssüratdan duyulan sevinc hissi, məmnunluq hissi; ləzzət, həzz, nəşə. □ Sən mükafatını insanlığa xidmətində ara; Əbədi zövq, təsəllini həqiqətdə ara. (A.Səhhət).
2. Şəhvani ləzzət. □ ..hər gün bir dəqiqəlik zövqün üçün tuş gəldiyin hər bir qadına göz basırkən, kimsə sənə namussuz demirdi. (C.Cabbarlı).
3. Gözəllik, hüsn. □ Nə xoş gəlib bu qış, bu qar; Qışın da başqa zövqü var. (M.Dilbazi).
4. Gözəlliyi, incəliyi hiss etmə, duyma, seçmə, başa düşmə qabiliyyəti; estetik duyğu. □ Zövq ilə geyinmək.
5. Meyil, həvəs, istək. □ Qulluq zamanı öz fitri zövqümə görə, mütaliə və təhsilimdən qalmadım. (M.F.Axundzadə).
6. Əyləncə, şadlıq, kef, səfa. □ Zövq içində yaşamaq.

zövqlənmə

zövqlənmək [zövk'ləmməx'] feil

Zövq almaq, ləzzət aparmaq, nəşələnmək. □ Vaqif yağışdan sonra təmizlənib, işıldayan otlara və çiçəklərə baxıb zövqlənirdi. (Y.V.Çəmənzəminli).

zövqlü [zövk'lü] sifət

1. Yaxşı zövqü olan.
2. Zövq verən, nəşə verən, kef verən.

zövq-səfa [zövk'-səfa] isim ərəb

Əyləncə, şadlıq, kef, səfa. □ Gəl sürək dünyanın zövq-səfasını; Boyna dolamağa qol gəlsin, gəlsin! (“Əsli və Kərəm”).

zövqsüz [zövk'süz] sifət

1. Zövqü olmayan. □ Zövqsüz adam.
2. Estetik tələblərə cavab verməyən, gözəllikdən, incəlikdən məhrum. □ Zövqsüz paltar.
3. Zərf kimi: estetik tələblərə cavab verməyən, gözəllikdən, incəlikdən məhrum. □ Zövqsüz geyinmək.
4. Xoşa gəlməyən, bəyənilməyən.

zövqsüzcəsinə [zövk'süzcəsinə] zərf

Zövqsüz, yaxşı zövqə, zərifliyə, incəliyə, estetik tələblərə uymaz bir surətdə. □ ..Bu da müharibədən əvvəl zövqsüzcəsinə və savadsızcasına çəkilmiş bir neçə səthi, boş kinofilmin verdiyi məlumatdan irəli getməmişdi. (Ə.Əbülhəsən).

zövqsüzlük [zövk'süzdüx'] isim

Yaxşı zövqün, gözəllik duyğusunun olmaması; pis zövq.